文書の過去の版を表示しています。
sn54.11[SNv,325]『一奢能伽羅経』(いしゃのうからきょう、 Icchānaṅgalasuttaṃ、イッチャーナンガラ・スッタ)
ある時、世尊はイッチャーナンガラのイッチャーナンガラ森林に住されていた。
そのとき世尊は比丘たちに呼びかけられた。
「比丘たちよ、私は三か月間、独坐することを望む。
鉢食運搬の一名以外、誰も私に近づかないで下さい」と。
「尊者よ、そのように」と比丘たちは世尊に応えて、そこでは鉢食運搬の一名以外にはまったく誰も世尊に近づかなかった。
さて世尊はその三か月が過ぎると、独座から立ちあがって比丘たちに呼びかけられた、
「比丘たちよ、もし異教徒の遍歴行者たちがこのように質問するとしよう。
『友よ、沙門ゴータマは何の住法に雨安居の住を多く住したのか?』と、比丘たちよ、こう問われた君たちは、かの異教の遍歴行者たちに次のように解答するべきである。
『友よ、世尊は入出息念の定により雨安居の住を多く住された』と。
比丘たちよ、ここに私は念じて入息し、念じて出息する。
長く入息しつつ『長く入息している』と了知し、長く出息しつつ『長く出息している』と了知し、
短く入息しつつ『短く入息している』と了知し、短く出息しつつ『短く出息している』と了知する。
『全身を体験しつつ入息しよう』と了知し、1)
… 中略 …
『放棄を随観しつつ入息しよう』と了知し、『放棄を随観しつつ出息しよう』と了知する。
比丘たちよ、およそそれを正しく語る者ならばこう語るだろう、
『聖なる住法』と、また『梵天の住法』と、また『如来の住法』と。
入出息念の定を正しく語る者ならばこう語るだろう、
『聖なる住法』と、また『梵天の住法』と、また『如来の住法』と。
比丘たちよ、およそ無上の瑜伽安穏を願いつつ住する、まだ意を得ていない有学の比丘たち。彼らの入出息念の定は修養され多修されると諸漏の尽滅に転じる。
比丘たちよ、かの阿羅漢、漏尽者、完成者、なすべきがなされ、荷が下ろされ、善利に達し、有の結縛が尽き果て、正しく開悟し、解脱した比丘たち。彼らの入出息念の定は修養され多修されると現法楽住そして念正知に転じる。
比丘たちよ、およそそれを正しく語る者ならばこう語るだろう、
『聖なる住法』と、また『梵天の住法』と、また『如来の住法』と。
入出息念の定を正しく語る者ならばこう語るだろう、
『聖なる住法』と、また『梵天の住法』と、また『如来の住法』と。」
Ekaṃ samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi .
‘‘icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisallīyituṃ.
Nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’’ti.
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.
Atha kho bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi .
‘‘sace kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ .
‘katamenāvuso, vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’ti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha .
‘ānāpānassatisamādhinā kho, āvuso, bhagavā vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsī’ti.
Idhāhaṃ, bhikkhave, sato assasāmi, sato passasāmi.
Dīghaṃ assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāmi, dīghaṃ passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāmi;
rassaṃ assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāmi, rassaṃ passasanto ‘rassaṃ passasāmī’ti pajānāmi;
‘sabbakāyappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti pajānāmi…pe…
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti pajānāmi, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti pajānāmi’’.
‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya .
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi.
Ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya .
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi.
Ye te, bhikkhave, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato āsavānaṃ khayāya saṃvattati.
Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṃvattati satisampajaññāya ca.
‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya .
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipi.
Ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya .
‘ariyavihāro’ itipi, ‘brahmavihāro’ itipi, ‘tathāgatavihāro’ itipī’’ti.
