| paṭicca [連続体] | pacceti |
| 縁って、縁りて | 頼りにする、帰着する |
pacceti の ger. 縁りて, のために, 理由で
paṭicca は pacceti の連続体であり、「〜に縁って」「〜に依って」「〜を条件として」の意を表します。
paccaya:縁、縁りてと同義で、縁起の因果関係を表すときに頻出します。
類語 paṭiccasamuppāda:縁起
| ‘‘Dvayaṃ, bhikkhave, paṭicca viññāṇaṃ sambhoti. | 「比丘たちよ、一対に縁りて識が生成します。 |
| ‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. | たとえば比丘たちよ、油に縁りて、灯芯に縁りて油灯は燃えます。 |
| Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. | そこに男が適切な時に油をそそぎ、灯芯を漬けます。 |
| Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. | こうして比丘たちよ、その灯明はそれを食とし、それを取として久しく長い間燃えるでしょう。 |
| Phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā; | 触に縁りて受があり、受に縁りて渇愛があり、 |
| ‘‘Tayo kho, bhante kassapa, atthavase paṭicca bhagavatā kulesu tikabhojanaṃ paññattaṃ . | 「カッサパ尊者よ、三つの道理に縁って、世尊により家々での三人の食事が告知されました。 |
| ‘yaṃ kho rūpaṃ paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, ayaṃ rūpassa assādo. | 『色に縁りて生じる楽と嬉。これが色の楽味であり、 |
| ‘‘Kiṃ nu sattoti paccesi, māra diṭṭhigataṃ nu te; | 「いったい何を頼りに『衆生』というのか 魔よ 君の見解なのか |
| Suddhasaṅkhārapuñjoyaṃ, nayidha sattupalabbhati. | これは単なる諸行の累積であり ここに衆生は見出されない |
| Tena kho pana samayena saṅgāravo nāma brāhmaṇo sāvatthiyaṃ paṭivasati udakasuddhiko, udakena parisuddhiṃ pacceti, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharati. | さてその時、サンガーラヴァという婆羅門がサーヴァッティーに居住し、水行者として水による遍浄を頼りに、朝夕に水に下りる修行を実践して住していた。 |
| ‘‘Yesaṃ saddhā ca sīlañca, pasādo dhammadassanaṃ; | 「信と戒 浄信と法見ある者たち |
| Te ve kālena paccenti, brahmacariyogadhaṃ sukha’’nti. | 彼らはしかるべき時に 梵行に浸かる楽に帰着する」と。 |