sn47.14
sn47.14『烏迦支羅経』Ukkacelasuttaṃ
| Ekaṃ samayaṃ bhagavā vajjīsu viharati ukkacelāyaṃ gaṅgāya nadiyā tīre mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aciraparinibbutesu sāriputtamoggallānesu. | ある時、世尊はヴァッジ国のウッカーチェーラーのガンガー河の岸に大比丘僧伽と共に住されていた。サーリプッタとモッガッラーナが般涅槃して間もないころであった。 |
| Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhusaṅghaparivuto ajjhokāse nisinno hoti. | さてその時、世尊は比丘僧伽に囲まれて野外に坐っておられた。 |
| Atha kho bhagavā tuṇhībhūtaṃ bhikkhusaṅghaṃ anuviloketvā bhikkhū āmantesi . | すると世尊は沈黙した比丘僧伽を見回されて、比丘たちに呼びかけられた。 |
| ‘‘api myāyaṃ, bhikkhave, parisā suññā viya khāyati parinibbutesu sāriputtamoggallānesu. | 「比丘たちよ、サーリプッタとモッガッラーナが般涅槃して、この私の会衆が空いたように見えるかもしれません。 |
| Asuññā me, bhikkhave, parisā hoti, anapekkhā tassaṃ disāyaṃ hoti, yassaṃ disāyaṃ sāriputtamoggallānā viharanti. | しかし比丘たちよ、私の会衆は空いていません。サーリプッタとモッガッラーナが住していたその方向には願望なき者がいます。1) |
| Ye hi te, bhikkhave, ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etapparamaṃyeva sāvakayugaṃ [etaparamaṃyeva (sī. syā. kaṃ. pī.)] ahosi . | たしかに比丘たちよ、過去の時代にいた阿羅漢・正等覚者たる世尊たちにも最上の一対の弟子がいました。 |
| seyyathāpi mayhaṃ sāriputtamoggallānā. | ちょうど、私にサーリプッタとモッガッラーナがいたように。 |
| Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etapparamaṃyeva sāvakayugaṃ bhavissati . | また比丘たちよ、未来の時代にいるであろう阿羅漢・正等覚者たる世尊たちにも最上の一対の弟子がいるでしょう。 |
| seyyathāpi mayhaṃ sāriputtamoggallānā. | ちょうど、私にサーリプッタとモッガッラーナがいたように。 |
| Acchariyaṃ, bhikkhave, sāvakānaṃ! | 比丘たちよ、弟子たちの稀有なことです。 |
| Abbhutaṃ, bhikkhave, sāvakānaṃ! | 比丘たちよ、弟子たちの未曾有なことです。 |
| Satthu ca nāma sāsanakarā bhavissanti ovādappaṭikarā, catunnañca parisānaṃ piyā bhavissanti manāpā garubhāvanīyā ca! | まさに師の教えをなす者、訓誡に応じる者となり、そして四衆にとって愛しい、好ましい、尊重され尊敬されるべき者となるのです。 |
| Acchariyaṃ, bhikkhave, tathāgatassa, abbhutaṃ, bhikkhave, tathāgatassa! | 比丘たちよ、如来の稀有なことです。比丘たちよ、如来の未曾有なことです。 |
| Evarūpepi nāma sāvakayuge parinibbute natthi tathāgatassa soko vā paridevo vā! | このような一対の弟子が般涅槃したときでさえ、如来には悲しみも悲嘆もないのです。 |
| Taṃ kutettha, bhikkhave, labbhā! | 比丘たちよ、どうしてそんなことがあろうか。 |
| Yaṃ taṃ jātaṃ bhūtaṃ saṅkhataṃ palokadhammaṃ, taṃ vata mā palujjīti . | 生まれ、存在し、行作された、壊敗の性質あるものに『どうかそれが崩れるな』と言うこと —— |
| netaṃ ṭhānaṃ vijjati. | この道理はありえません。 |
| Seyyathāpi, bhikkhave, mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato ye mahantatarā khandhā te palujjeyyuṃ; | 比丘たちよ、あたかも芯材のある大樹が立っているとき、より大きい枝が崩れるように。 |
| evameva kho, bhikkhave, mahato bhikkhusaṅghassa tiṭṭhato sāravato sāriputtamoggallānā parinibbutā. | まさにそのように比丘たちよ、芯材のある大比丘僧伽が立っているとき、サーリプッタとモッガッラーナが般涅槃しました。 |
| Taṃ kutettha, bhikkhave, labbhā! | 比丘たちよ、どうしてそんなことがあろうか。 |
| Yaṃ taṃ jātaṃ bhūtaṃ saṅkhataṃ palokadhammaṃ, taṃ vata mā palujjīti . | 生まれ、存在し、行作された、壊敗の性質あるものに『どうかそれが崩れるな』と言うこと —— |
| netaṃ ṭhānaṃ vijjati. | この道理はありえません。 |
| Tasmātiha, bhikkhave, attadīpā viharatha attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā. | それゆえ比丘たちよ、自己を灯(ともしび)とし自己を依処とし他を依処にせず、法を灯とし法を依処とし他を依処にせず住しなさい。 |
| ‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo? | では比丘たちよ、比丘はどのように自己を灯とし、自己を依処とし、他を依処とせず、法を灯とし、法を依処とし、他を依処とせず住するのか? |
| Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; | 比丘たちよ、ここに比丘は、身において身を随観し熱意と正知と念ある者として住します。世間における羨望と憂を調伏しつつ。 |
| vedanāsu…pe… | 諸受において …中略… |
| citte…pe… | 心において …中略… |
| dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 諸法において法を随観し熱意と正知と念ある者として住します。世間における羨望と憂を調伏しつつ。 |
| Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu attadīpo viharati attasaraṇo anaññasaraṇo, dhammadīpo dhammasaraṇo anaññasaraṇo. | 比丘たちよ、比丘はこのように自己を灯とし、自己を依処とし、他を依処とせず、法を灯とし、法を依処とし、他を依処とせず住します。 |
| Ye hi keci, bhikkhave, etarahi vā mamaccaye vā attadīpā viharissanti attasaraṇā anaññasaraṇā, dhammadīpā dhammasaraṇā anaññasaraṇā; | 比丘たちよ、今であれ私の死後であれ、自己を灯とし、自己を依処とし、他を依処とせず、法を灯とし、法を依処とし、他を依処とせず住する者たち —— |
| tamatagge mete, bhikkhave, bhikkhū bhavissanti ye keci sikkhākāmā’’ti. | 比丘たちよ、学びを欲する誰であれ、彼らこそ、私にとって最上級の比丘となるのです」と。 |
1)
この一文は、解釈が分かれ、誤読されやすいです。
sn47.14.txt · 最終更新: by h1roemon
