ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn12.23

sn12.23『由縁経』Upanisasuttaṃ

Sāvatthiyaṃ viharati…pe… (世尊は)サーヴァッティーに住されていた。…中略…
‘‘jānato ahaṃ, bhikkhave, passato āsavānaṃ khayaṃ vadāmi, no ajānato no apassato.「比丘たちよ、私は知らない見ない者のではなく、知り見る者の諸漏尽滅を説きます。
Kiñca, bhikkhave, jānato kiṃ passato āsavānaṃ khayo hoti? それでは比丘たちよ、何を知り何を見る者には諸漏尽滅があるのか。
Iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā…pe…はかくあり、集起はかくあり、消滅はかくあり、はかくあり、 … 中略 …
iti saññā… はかくあり、…
iti saṅkhārā… はかくあり、…
iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti. はかくあり、集起はかくあり、消滅はかくある』と。1)
Evaṃ kho, bhikkhave, jānato evaṃ passato āsavānaṃ khayo hoti’’. 比丘たちよ、このように知りこのように見る者には諸漏尽滅があります。
‘‘Yampissa taṃ, bhikkhave, khayasmiṃ khayeññāṇaṃ, tampi saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. しかし比丘たちよ、尽滅においてあるべきその尽滅智。それも由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, khayeñāṇassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が尽滅智由縁なのか?
‘Vimuttī’tissa vacanīyaṃ. それは『解脱』と言われるべきです。
Vimuttimpāhaṃ [vimuttimpahaṃ (sī. syā. kaṃ.)], bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、解脱もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā upanisā? それでは比丘たちよ、何が解脱由縁なのか?
‘Virāgo’tissa vacanīyaṃ. それは『離貪』と言われるべきです。
Virāgampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、離貪もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が離貪由縁なのか?
‘Nibbidā’tissa vacanīyaṃ. それは『厭離』と言われるべきです。
Nibbidampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、厭離もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā? それでは比丘たちよ、何が厭離由縁なのか?
‘Yathābhūtañāṇadassana’ntissa vacanīyaṃ. それは『如実智見』と言われるべきです。
Yathābhūtañāṇadassanampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、如実智見もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が如実智見由縁なのか?
‘Samādhī’tissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Samādhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
‘‘Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Sukha’ntissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Sukhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Passaddhī’tissa vacanīyaṃ. それは『軽安』と言われるべきです。
Passaddhimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、軽安もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā? それでは比丘たちよ、何が軽安由縁なのか?
‘Pītī’tissa vacanīyaṃ. それは『喜悦』と言われるべきです。
Pītimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、喜悦もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā? それでは比丘たちよ、何が喜悦由縁なのか?
‘Pāmojja’ntissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Pāmojjampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Saddhā’tissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Saddhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
‘‘Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Dukkha’ntissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。2)
Dukkhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Jātī’tissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Jātimpāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Bhavo’tissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Bhavampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Upādāna’ntissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Upādānampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Taṇhā’tissa vacanīyaṃ. それは『渇愛』と言われるべきです。
Taṇhampāhaṃ, bhikkhave, saupanisaṃ vadāmi, no anupanisaṃ. 比丘たちよ、渇愛もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
‘‘Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā? それでは比丘たちよ、何が渇愛由縁なのか?
‘Vedanā’tissa vacanīyaṃ…pe… それは『』と言われるべきです。 …中略…
‘phasso’tissa vacanīyaṃ… それは『』と言われるべきです。 …
‘saḷāyatana’ntissa vacanīyaṃ… それは『六処』と言われるべきです。 …
‘nāmarūpa’ntissa vacanīyaṃ… それは『名色』と言われるべきです。 …
‘viññāṇa’ntissa vacanīyaṃ… それは『』と言われるべきです。 …
‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṃ. それは『』と言われるべきです。
Saṅkhārepāhaṃ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise. 比丘たちよ、もまた由縁なきでなく由縁ありと私は説きます。
Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṃ upanisā? それでは比丘たちよ、何が由縁なのか?
‘Avijjā’tissa vacanīyaṃ. それは『無明』と言われるべきです。3)
‘‘Iti kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ,かくして比丘たちよ、無明由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として名色があり、名色由縁として六処があり、
saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, 六処由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として渇愛があり、渇愛由縁としてがあり、由縁としてがあり、
bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, 由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として喜悦があり、
pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, 喜悦由縁として軽安があり、軽安由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として如実智見があり、
yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇaṃ. 如実智見由縁として厭離があり、厭離由縁として離貪があり、離貪由縁として解脱があり、解脱由縁として尽滅智があります。
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṃ udakaṃ yathāninnaṃ pavattamānaṃ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti. たとえば比丘たちよ、山の上で大粒の雨が降るとき、その水は傾きに従って流れ、山の洞窟や裂け目の枝流を満たし、
Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe [kussubbhe (sī. syā. kaṃ.), kusubbhe (pī.) ṇvādi 129 suttaṃ oloketabbaṃ] paripūrenti. 山の洞窟や裂け目の枝流が満ちると小池を満たし、
Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti. 小池が満ちると大池を満たし、
Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti. 大池が満ちると小川を満たし、
Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti. 小川が満ちると大河を満たし、
Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṃ paripūrenti. 大河が満ちると大海を満たします。4)
‘‘Evameva kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṃ viññāṇaṃ, viññāṇūpanisaṃ nāmarūpaṃ, nāmarūpūpanisaṃ saḷāyatanaṃ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, まさにそのように比丘たちよ、無明由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として名色があり、名色由縁として六処があり、六処由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として渇愛があり、
taṇhūpanisaṃ upādānaṃ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṃ dukkhaṃ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṃ pāmojjaṃ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṃ sukhaṃ, 渇愛由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁としてがあり、由縁として喜悦があり、喜悦由縁として軽安があり、軽安由縁としてがあり、
sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṃ yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṃ khayeñāṇa’’nti. 由縁としてがあり、由縁として如実智見があり、如実智見由縁として厭離があり、厭離由縁として離貪があり、離貪由縁として解脱があり、解脱由縁として尽滅智があります」と。
2)
喜悦軽安如実智見厭離離貪解脱尽滅智という、解脱に至る為の縁起。
3)
無明名色六処渇愛という通常の縁起。
4)
sn12.69の比喩も参照。
sn12.23.txt · 最終更新: by h1roemon