ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn22.88

sn22.88『阿説示経』Assajisuttaṃ

Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. ある時、世尊はラージャガハの竹林のリス養餌所に住されていた。
Tena kho pana samayena āyasmā assaji kassapakārāme viharati ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno. ちょうどその頃、アッサジ尊者はカッサパカ園林に住し、患い、苦しみ、重病だった。
Atha kho āyasmā assaji upaṭṭhāke āmantesi . さてアッサジ尊者は随侍たちに呼びかけた。
‘‘etha tumhe, āvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamatha;「さあ友よ、あなたがたは世尊に近づいて下さい。
upasaṅkamitvā mama vacanena bhagavato pāde sirasā vandatha . 近づいてから、私の言葉をもって世尊の御足に頂礼して下さい。
‘assaji, bhante, bhikkhu ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno.『尊者よ、アッサジ比丘は患い、苦しみ、重病です。
So bhagavato pāde sirasā vandatī’ti. 彼は世尊の御足に頂礼します』と。
Evañca vadetha . そしてこのように言って下さい。
‘sādhu kira, bhante, bhagavā yena assaji bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’’ti.『尊者よ、どうか世尊はアッサジ比丘に憐れみをもって近づきたまえ』」と。
‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato assajissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu;「友よ、そのように」と。その比丘たちはアッサジ尊者に応えて世尊のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ . 一隅に座ったその比丘たちは、世尊にこう言った。
‘‘assaji, bhante, bhikkhu ābādhiko…pe…「尊者よ、アッサジ比丘は患い …中略…
sādhu kira, bhante, bhagavā yena assaji bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā’’ti. 尊者よ、どうか世尊はアッサジ比丘に憐れみをもって近づきたまえ」と。
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. 世尊は、沈黙をもって同意された。
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā assaji tenupasaṅkami. さて世尊は、夕刻に独坐より立ち上ってアッサジ尊者に近づかれた。
Addasā kho āyasmā assaji bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ. アッサジ尊者は、遠くからやって来られる世尊を見た。
Disvāna mañcake samadhosi. 見ると寝床で動こうとした。
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ assajiṃ [āyasmato assajissa (pī. ka.)] etadavoca . すると世尊はアッサジ尊者にこう言われた。
‘‘alaṃ, assaji, mā tvaṃ mañcake samadhosi.「アッサジよ、もう十分です。あなたは寝床で動こうとしてはいけません。
Santimāni āsanāni paññattāni, tatthāhaṃ nisīdissāmī’’ti. これらの座処が用意されています。そこに私は座りましょう」と。
Nisīdi bhagavā paññatte āsane. 世尊は用意された座処に座られた。
Nisajja kho bhagavā āyasmantaṃ assajiṃ etadavoca . 座られると世尊はアッサジ尊者にこう言われた。
‘‘kacci te, assaji, khamanīyaṃ, kacci yāpanīyaṃ…pe…「アッサジよ、あなたには耐えられていますか、持ちこたえられていますか、 …中略…
paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo’’ti? 進行ではなく後退の結果が知られますか?」と。
‘‘Na me, bhante, khamanīyaṃ…pe…「尊者よ、私には耐えられそうになく、 …中略…
abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo’’ti. 後退ではなく進行の結果が知られます」と。
‘‘Kacci te, assaji, na kiñci kukkuccaṃ na koci vippaṭisāro’’ti?「アッサジよ、君には何か後悔はないですか、何か悔恨はないですか?」と。
‘‘Taggha me, bhante, anappakaṃ kukkuccaṃ anappako vippaṭisāro’’ti.「尊者よ、実は私には少なくない後悔と少なくない悔恨があります」と。
‘‘Kacci pana taṃ, assaji, attā sīlato na upavadatī’’ti?「ではアッサジよ、ゆえに自己があなたを責めるのではないですか?」と。
‘‘Na kho maṃ, bhante, attā sīlato upavadatī’’ti.「尊者よ、ゆえに自己が私を責めるのではありません」と。
‘‘No ce kira taṃ, assaji, attā sīlato upavadati, atha kiñca te kukkuccaṃ ko ca vippaṭisāro’’ti?「アッサジよ、もしゆえに自己があなたを責めるのでないというなら、それではあなたにはいかなる後悔、いかなる悔恨があるのか?」と。
‘‘Pubbe khvāhaṃ, bhante, gelaññe passambhetvā passambhetvā kāyasaṅkhāre viharāmi, sohaṃ samādhiṃ nappaṭilabhāmi.「尊者よ、かつて私は病中に、身行鎮めては鎮めて住していましたが、私は獲得しませんでした。
Tassa mayhaṃ, bhante, taṃ samādhiṃ appaṭilabhato evaṃ hoti . 尊者よ、そのとき、その獲得できない私には、このような(思いが)あります、
‘no cassāhaṃ parihāyāmī’’’ti.『いったい私は衰退しているのではないか』」と。
‘‘Ye te, assaji, samaṇabrāhmaṇā samādhisārakā samādhisāmaññā tesaṃ taṃ samādhiṃ appaṭilabhataṃ evaṃ hoti .「アッサジよ、およそを真髄とする、を沙門性とするかの沙門・婆羅門たちがいます。彼らがその獲得できないときには、このような(思いが)あります。
‘no cassu mayaṃ parihāyāmā’’’ti.『いったい我々は衰退しているのではないか』と。
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, assaji, rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā’’ti? アッサジよ、これをどう思いますか。常住ですか、無常ですか?」と。
‘‘Aniccaṃ, bhante’’…pe…無常です、尊者よ。」 …中略…
viññāṇaṃ …pe…は …中略…
tasmātiha…pe…「それゆえここに …中略…
evaṃ passaṃ…pe… このように見る …中略…
nāparaṃ itthattāyāti pajānātīti. 二度とこの状態はない』と了知します」と。
So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati [vediyati (sī. pī.)], sā ‘aniccā’ti pajānāti.「そしてもし楽受感受するなら、それは『無常である』と了知し、
‘Anajjhositā’ti pajānāti.固執されていない』と了知し、
‘Anabhinanditā’ti pajānāti.歓喜されていない』と了知します。
Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti. もし苦受感受するなら、それは『無常である』と了知し、
‘Anajjhositā’ti pajānāti.固執されていない』と了知し、
‘Anabhinanditā’ti pajānāti.歓喜されていない』と了知します。
Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā ‘aniccā’ti pajānāti…pe… もし不苦不楽受感受するなら、それは『無常である』と了知し、 …中略…
‘anabhinanditā’ti pajānāti.歓喜されていない』と了知します。
So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati; そしてもし楽受感受するなら、離縛してそれを感受し
dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati; もし苦受感受するなら、離縛してそれを感受し
adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. もし不苦不楽受感受するなら、離縛してそれを感受します。
So kāyapariyantikaṃ ce vedanaṃ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti. そしてもしの終極までの感受しているなら『私はの終極までの感受している』と了知し、
Jīvitapariyantikaṃ ce vedanaṃ vedayamānāe ‘jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti. もしの終極までの感受しているなら『私はの終極までの感受している』と了知します。
‘Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānāti.崩壊遍取から後に、ここにおいて、すべての感受されるものは、歓喜されることなく、冷たくなるであろう』と了知します。
‘‘Seyyathāpi, assaji, telañca paṭicca, vaṭṭiñca paṭicca, telappadīpo jhāyeyya; たとえばアッサジよ、油に縁りて、灯芯に縁りて油灯は燃え、
tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya. まさにその油と灯芯の遍取ゆえに、なきものとして鎮火します。1)
Evameva kho, assaji, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti. まさにそのようにアッサジよ、比丘はの終極までの感受しているなら『私はの終極までの感受している』と了知し、
Jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī’ti pajānāti. の終極までの感受しているなら『私はの終極までの感受している』と了知します。
‘Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī’ti pajānātī’’ti.崩壊遍取から後に、ここにおいて、すべての感受されるものは、歓喜されることなく、冷たくなるであろう』と了知します」と。
1)
sn12.53の比喩も参照
sn22.88.txt · 最終更新: by h1roemon