ユーザ用ツール

サイト用ツール


adukkhamasukhavedana
adukkhamasukhavedanā
不苦不楽受

adukkhamasukha:不苦不楽 + vedanā:

三種ののひとつです。mn44_2に定義的な説明があります。
Yaṃ kho, āvuso visākha, kāyikaṃ vā cetasikaṃ vā neva sātaṃ nāsātaṃ vedayitaṃ. ayaṃ adukkhamasukhā vedanā’’ti. 「友ヴィサーカよ、身体的であれ心的であれ、快くも不快でもない感受。これが不苦不楽受です。

楽受は受関連五根のうちの捨根に対応します。

Tatra, bhikkhave, yadidaṃ upekkhindriyaṃ, adukkhamasukhā sā vedanā daṭṭhabbā. 比丘たちよ、そのうちのこの捨根。それは不苦不楽受と見られるべきです。
出典: sn48.37

類語 sukhavedanā:楽受、dukkhavedanā:苦受


Cakkhunā kho paneva rūpaṃ disvā ‘upekkhāṭṭhāniyaṃ [upekkhāvedaniyaṃ (ka.)] ittheta’nti pajānāti cakkhuviññāṇaṃ adukkhamasukhavedaniyañca. また、を見て『これは、今ここでにとどまるべきもの』と了知し、そして不苦不楽受けうるがあります。
Phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. 縁りて不苦不楽受生じます。
出典: sn35.130
Saṃvijjati kho, gahapati, manodhātu, dhammā ca upekkhāvedaniyā, manoviññāṇañca adukkhamasukhavedaniyaṃ. 居士よ、存在し、受けうる諸法、そして不苦不楽受けうるがあるとき、
Phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhā vedanā. 縁りて不苦不楽受生じます。
出典: sn35.129
Sukhāya, bhikkhave, vedanāya rāgānusayo pahātabbo, dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo, adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo. 比丘たちよ、楽受における随眠捨て去るべきもの、苦受における反感随眠捨て去るべきもの、不苦不楽受における無明随眠捨て去るべきものです。
出典: sn36.3
Adukkhamasukhavedaniyaṃ, bhikkhave, phassaṃ paṭicca uppajjati adukkhamasukhavedanā. 比丘たちよ、不苦不楽受けうる縁りて不苦不楽受が生じます。
Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhavedanā sā nirujjhati sā vūpasammati. まさにその不苦不楽受けうるゆえに、不苦不楽受けうる縁りて生じ、応じて感受された不苦不楽受。それはし、それは寂滅します。
出典: sn12.62
Ayaṃ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno. しかしこの無常なる、行作された、縁生のものである。
Aniccaṃ kho pana saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ kāyaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā kuto niccā bhavissatī’ti! しからば、無常なる、行作された、縁生縁りて生じた不苦不楽受が、どうして常住になろうか』と。
出典: sn36.7
Tassa tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato, yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo, so anuseti. それらの集起消滅楽味危難出離如実了知しない者には、不苦不楽受への無明随眠。それが随眠します。
出典: sn36.6
Sukhā, bhikkhave, vedanā dukkhato daṭṭhabbā, dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā, adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā. 比丘たちよ、楽受と見られるべきもの、苦受と見られるべきもの、不苦不楽受無常と見られるべきものです。
出典: sn36.5
Sukhāpi vedanā uppajjati, dukkhāpi vedanā uppajjati, adukkhamasukhāpi vedanā uppajjati.  楽受も生じ、苦受も生じ、不苦不楽受生じます。 
Sāmisāpi sukhā vedanā uppajjati, sāmisāpi dukkhā vedanā uppajjati, sāmisāpi adukkhamasukhā vedanā uppajjati.  有肉楽受も生じ、有肉苦受も生じ、有肉不苦不楽受生じます。 
Nirāmisāpi sukhā vedanā uppajjati, nirāmisāpi dukkhā vedanā uppajjati, nirāmisāpi adukkhamasukhā vedanā uppajjatī’’ti.  離肉楽受も生じ、離肉苦受も生じ、離肉不苦不楽受生じます」と。1) 
1)
有肉の=「身体的な」、離肉の=「心的な」と解釈すれば、有肉楽受楽根有肉苦受苦根離肉楽受嬉根離肉苦受憂根と考えることもできます。
出典: sn36.14
‘‘Sukhaṃ vā yadi vā dukkhaṃ, adukkhamasukhaṃ saha;や それとも不苦不楽でも
Ajjhattañca bahiddhā ca, yaṃ kiñci atthi veditaṃ. 内に外に 何であれ感受されているもの
‘‘Etaṃ dukkhanti ñatvāna, mosadhammaṃ palokinaṃ; それを — 壊敗する虚偽と知って
Phussa phussa vayaṃ passaṃ, evaṃ tattha virajjatī’’ti. 触れるたびに衰滅を見るものは そのようにそこで離貪する」と。
出典: sn36.2

●在家者に対して二種の受を語るときは、このような表現もされたようです。

Yāyaṃ, bhante, adukkhamasukhā vedanā, santasmiṃ esā paṇīte sukhe vuttā bhagavatā’’ti.  尊者よ、この不苦不楽受は、静かで優れたのうちにあるものとして世尊は説かれました」と。 
出典: sn36.19
adukkhamasukhavedana.txt · 最終更新: by h1roemon