ユーザ用ツール

サイト用ツール


mn21_1

mn21(1) 『鋸喩経(1)』 (きょゆきょう、 Kakacūpamasuttaṃ、カカチューパマ・スッタ)

 私はこのように聞いた。
 ある時、世尊はサーヴァッティーのジェータ林のアナータピンディカ僧園に住されていた。
 さてそのとき、モーリヤ・パッグナ尊者は比丘尼たちと過度に関わり住していた。
 モーリヤ・パッグナ尊者は比丘尼たちとこのように関わり住した。
 もし比丘の誰であれ、モーリヤ・パッグナ尊者の面前で、かの比丘尼たちの不名誉を語るなら、それによりモーリヤ・パッグナ尊者は憤慨して不機嫌に争論をなした。
 もし比丘の誰であれ、かの比丘尼たちの面前で、モーリヤ・パッグナ尊者の不名誉を語るなら、それによりかの比丘尼たちは憤慨して不機嫌に争論をなした。
 モーリヤ・パッグナ尊者は比丘尼たちとこのように関わり住した。
 さて、ある比丘が世尊のもとに近づいた。
 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
 一隅に座ったその比丘は、世尊にこう言った、
「尊者よ、モーリヤ・パッグナ尊者は比丘尼たちと過度に関わり住しています。
 尊者よ、モーリヤ・パッグナ尊者は比丘尼たちとこのように関わり住しています。
 もし比丘の誰であれ、モーリヤ・パッグナ尊者の面前で、かの比丘尼たちの不名誉を語るなら、それによりモーリヤ・パッグナ尊者は憤慨して不機嫌に争論をなします。
 もし比丘の誰であれ、かの比丘尼たちの面前で、モーリヤ・パッグナ尊者の不名誉を語るなら、それによりかの比丘尼たちは憤慨して不機嫌に争論をなします。
 尊者よ、モーリヤ・パッグナ尊者は比丘尼たちとこのように関わり住しています」と。
 そこで世尊は、とある比丘に呼びかけられた。
「さあ比丘よ、君は私の言葉をもってモーリヤ・パッグナ比丘に呼びかけなさい。
『友モーリヤ・パッグナよ、師があなたをお呼びです』」と。
「尊者よ、そのように」と、その比丘は世尊に応えて、モーリヤ・パッグナ尊者の所へ近づいた。
 近づいてモーリヤ・パッグナ尊者にこう言った。
「友モーリヤ・パッグナよ、師があなたをお呼びです」と。
「そのように、友よ」と、モーリヤ・パッグナ尊者は、その比丘に応えて世尊のもとに近づいた。
 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。
 一隅に座ったモーリヤ・パッグナ尊者に、世尊はこう言われた。
「パッグナよ、君は比丘尼たちと過度に親しんで住しているそうだが、本当か?
 パッグナよ、君は比丘尼たちとこのように関わり住するという、
 もし比丘の誰であれ、君の面前で、かの比丘尼たちの不名誉を語るなら、それにより君は憤慨して不機嫌に争論をなす。
 もし比丘の誰であれ、かの比丘尼たちの面前で、君の不名誉を語るなら、それによりかの比丘尼たちは憤慨して不機嫌に争論をなす。
 パッグナよ、君は比丘尼たちとこのように関わり住するのか?」と。
「そうです、尊者よ」と。
「パッグナよ、いったい君はにより俗家から家なき者へと出家した良家の子息ではないのか?」と。
「そうです、尊者よ」と。
「パッグナよ、君が比丘尼たちと過度に親しんで住していること。それはにより俗家から家なき者へ出家した良家の子息の君にはふさわしくない。
 それゆえここでパッグナよ、たとえ誰かが君の面前で、かの比丘尼たちの不名誉を語っても、パッグナよ、そのとき君は世俗的な、世俗的な、それらをじなさい。
 パッグナよ、そのとき君はこのように学ぶべきである、
『私の変壊させまい。悪い言葉を発すまい。(他者の)ためになり憐れみあり慈心ある者、なき者として住しよう』と。
 パッグナよ、このように君は学ぶべきである。
 それゆえここでパッグナよ、たとえ誰かが君の面前で、かの比丘尼たちへ手で打撃を与え、土塊で打撃を与え、棒で打撃を与え、刀で打撃を与えようとも、
 そのとき君は世俗的な、世俗的な、それらをじなさい。

 パッグナよ、そのとき君はこのように学ぶべきである、『私の変壊させまい。悪い言葉を発すまい。(他者に)ためになり憐れみあり慈心ある者、内になき者として住しよう』と。
 パッグナよ、このように君は学ぶべきである。
 それゆえここでパッグナよ、たとえ誰かが君の面前で、不名誉を語っても、パッグナよ、そのとき君は世俗的な、世俗的な、それらをじなさい。
 パッグナよ、そのとき君はこのように学ぶべきである、『私の変壊させまい。悪い言葉を発すまい。(他者の)ためになり憐れみあり慈心ある者、なき者として住しよう』と。
 パッグナよ、このように君は学ぶべきである。
 それゆえここでパッグナよ、たとえ誰かが君へ手で打撃を与え、土塊で打撃を与え、棒で打撃を与え、刀で打撃を与えようとも、そのとき君は世俗的な、世俗的な、それらをじなさい。

 
 パッグナよ、そのとき君はこのように学ぶべきである、『私の変壊させまい。悪い言葉を発すまい。(他者の)ためになり憐れみあり慈心ある者、なき者として住しよう』と。
 パッグナよ、このように君は学ぶべきである」と。
 そして世尊は比丘たちに呼びかけられた。
「比丘たちよ、あるとき比丘たちは、私のを喜ばせた。
 比丘たちよ、ここに私は比丘たちに呼びかけた、
『比丘たちよ、私は一日に一座の食を食べる。
 比丘たちよ、一日に一座のを食べている私は患い少ないこと、病悩少ないこと、起居の軽さ、強さと安住知覚している。
 さあ比丘たちよ、君たちも(一日に)一座の食を食べなさい。
 比丘たちよ、君たちも(一日に)一座のを食べるなら、患い少ないこと、病悩少ないこと、起居の軽さ、強さと安住知覚するであろう。』
 比丘たちよ、私によりその比丘たちへなされるべき指導はなく、
 比丘たちよ、私によりその比丘たちへなされるべきは生起だけであった。1)
 たとえば比丘たちよ、景勝地の大きな四辻に、鞭の置かれた駿馬の二輪車が結ばれて止まっている(とする)。
 やがて巧みな訓練師、馬の調御者がそれに上がり、左手で手綱をつかみ右手で鞭をつかむと、望むままに、望むところへ行かせ、また戻らせる。
 まさにそのように比丘たちよ、比丘たちよ、私によりその比丘たちへなされるべき指導はなく、比丘たちよ、私によりその比丘たちへなされるべきは生起だけであった。
 それゆえここに比丘たちよ、君たちも不善ぜよ、諸法において努力をなせ。
 そうすれば君たちもこの法と律において成長繁茂繁栄に至るであろう。
 たとえば比丘たちよ、村や町の遠くない所に大きなサーラ樹林があり、
 そしてそこはエーランダ草に覆われている。
 そこの利益欲し、ためになろうと欲し瑜伽安穏を欲する男が、誰か現れるとしよう。
 彼は、曲がって滋養を奪うそれらサーラ樹の枝々、それらを切断して外に運び出し、林の中をよく清浄に清める。

 またよくえてまっすぐなそれらサーラ樹の枝々、それらを正しく世話する。
 そうすれば比丘たちよ、後にそのサーラ樹林は成長繁茂繁栄に至るだろう。
 まさにそのように比丘たちよ、君たちも不善ぜよ、諸法において努力をなせ。
 そうすれば君たちもこの法と律において成長繁茂繁栄に至るであろう。

Evaṃ me sutaṃ .
ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
Tena kho pana samayena āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharati.
Evaṃ saṃsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati .
sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti.
Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṃ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti.
Evaṃ saṃsaṭṭho āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati.
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.
Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca .
‘‘āyasmā, bhante, moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharati.
Evaṃ saṃsaṭṭho, bhante, āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharati .
sace koci bhikkhu āyasmato moḷiyaphaggunassa sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tenāyasmā moḷiyaphagguno kupito anattamano adhikaraṇampi karoti.
Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā āyasmato moḷiyaphaggunassa avaṇṇaṃ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti.
Evaṃ saṃsaṭṭho, bhante, āyasmā moḷiyaphagguno bhikkhunīhi saddhiṃ viharatī’’ti.
Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi .
‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena moḷiyaphaggunaṃ bhikkhuṃ āmantehi .
‘satthā taṃ, āvuso phagguna, āmantetī’’’ti.
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā moḷiyaphagguno tenupasaṅkami;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ moḷiyaphaggunaṃ etadavoca .
‘‘satthā taṃ, āvuso phagguna, āmantetī’’ti.
‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā moḷiyaphagguno tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi.
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ moḷiyaphaggunaṃ bhagavā etadavoca .
‘‘Saccaṃ kira tvaṃ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho viharasi?
Evaṃ saṃsaṭṭho kira tvaṃ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṃ viharasi .
sace koci bhikkhu tuyhaṃ sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tena tvaṃ kupito anattamano adhikaraṇampi karosi.
Sace pana koci bhikkhu tāsaṃ bhikkhunīnaṃ sammukhā tuyhaṃ avaṇṇaṃ bhāsati, tena tā bhikkhuniyo kupitā anattamanā adhikaraṇampi karonti.
Evaṃ saṃsaṭṭho kira tvaṃ, phagguna, bhikkhunīhi saddhiṃ viharasī’’ti?
‘‘Evaṃ, bhante’’ti.
‘‘Nanu tvaṃ, phagguna, kulaputto saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito’’ti?
‘‘Evaṃ, bhante’’ti.
‘‘Na kho te etaṃ, phagguna, patirūpaṃ kulaputtassa saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitassa, yaṃ tvaṃ bhikkhunīhi saddhiṃ ativelaṃ saṃsaṭṭho vihareyyāsi.
Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ avaṇṇaṃ bhāseyya, tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā [gehassitā (?)] chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ .
‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṃ.
‘‘Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā tāsaṃ bhikkhunīnaṃ pāṇinā pahāraṃ dadeyya, leḍḍunā pahāraṃ dadeyya, daṇḍena pahāraṃ dadeyya, satthena pahāraṃ dadeyya.
Tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṃ.
‘‘Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci sammukhā avaṇṇaṃ bhāseyya, tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.
Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabbaṃ.
‘‘Tasmātiha, phagguna, tava cepi koci pāṇinā pahāraṃ dadeyya, leḍḍunā pahāraṃ dadeyya, daṇḍena pahāraṃ dadeyya, satthena pahāraṃ dadeyya, tatrāpi tvaṃ, phagguna, ye gehasitā chandā ye gehasitā vitakkā te pajaheyyāsi.

Tatrāpi te, phagguna, evaṃ sikkhitabbaṃ ‘na ceva me cittaṃ vipariṇataṃ bhavissati, na ca pāpikaṃ vācaṃ nicchāressāmi, hitānukampī ca viharissāmi mettacitto, na dosantaro’ti.
Evañhi te, phagguna, sikkhitabba’’nti.
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi .
‘‘ārādhayiṃsu vata me, bhikkhave, bhikkhū ekaṃ samayaṃ cittaṃ.
Idhāhaṃ, bhikkhave, bhikkhū āmantesiṃ .
ahaṃ kho, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi.
Ekāsanabhojanaṃ kho ahaṃ, bhikkhave, bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca.
Etha tumhepi, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha.
Ekāsanabhojanaṃ kho, bhikkhave, tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcāti.
Na me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi;
satuppādakaraṇīyameva me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu ahosi.

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo.
Tamenaṃ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā, vāmena hatthena rasmiyo gahetvā, dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā, yenicchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyapi paccāsāreyyapi.
Evameva kho, bhikkhave, na me tesu bhikkhūsu anusāsanī karaṇīyā ahosi, satuppādakaraṇīyameva me, bhikkhave, tesu bhikkhūsu ahosi.

Tasmātiha, bhikkhave, tumhepi akusalaṃ pajahatha, kusalesu dhammesu āyogaṃ karotha.
Evañhi tumhepi imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatha.
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, gāmassa vā nigamassa vā avidūre mahantaṃ sālavanaṃ.
Tañcassa eḷaṇḍehi sañchannaṃ.
Tassa kocideva puriso uppajjeyya atthakāmo hitakāmo yogakkhemakāmo.
So yā tā sālalaṭṭhiyo kuṭilā ojāpaharaṇiyo [ojaharaṇiyo (ka.)] tā chetvā [tacchetvā (sī. syā. pī.)] bahiddhā nīhareyya, antovanaṃ suvisodhitaṃ visodheyya.
Yā pana tā sālalaṭṭhiyo ujukā sujātā tā sammā parihareyya.

Evañhetaṃ, bhikkhave, sālavanaṃ aparena samayena vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya.
Evameva kho, bhikkhave, tumhepi akusalaṃ pajahatha, kusalesu dhammesu āyogaṃ karotha.
Evañhi tumhepi imasmiṃ dhammavinaye vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjissatha.

1)
注意喚起という意味でしょうか?
mn21_1.txt · 最終更新: by h1roemon