sn42.11
sn42.11『薄羅迦経』Bhadrakasuttaṃ
| Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṃ nāma mallānaṃ nigamo. | ある時、世尊はマッラ国のウルヴェーラカッパというマッラ族の町に住されていた。 |
| Atha kho bhadrako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami; | さてバドラカ村長は世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho bhadrako gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca – | 一隅に座ったバドラカ村長は、世尊にこう言った。 |
| ‘‘sādhu me, bhante, bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū’’ti. | 「どうか尊者よ、世尊は私に苦の集起と消滅を説いて下さい」と。 |
| ‘‘Ahañce [ahañca (syā. kaṃ. ka.)] te, gāmaṇi, atītamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ – | 「村長よ、もし私があなたに過去の時に関して苦の集起と消滅を説くならば —— |
| ‘evaṃ ahosi atītamaddhāna’nti, tatra te siyā kaṅkhā, siyā vimati. | 『過去の時、こうであった』と、そのときあなたには疑いがあり、惑いがあるでしょう。 |
| Ahaṃ ce [ahañca (syā. kaṃ. ka.)] te, gāmaṇi, anāgatamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ – | 村長よ、もし私があなたに未来の時に関して苦の集起と消滅を説くならば —— |
| ‘evaṃ bhavissati anāgatamaddhāna’nti, tatrāpi te siyā kaṅkhā, siyā vimati. | 『未来の時、こうであろう』と、そのときあなたには疑いがあり、惑いがあるでしょう。 |
| Api cāhaṃ, gāmaṇi, idheva nisinno ettheva te nisinnassa dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. | それでは村長よ、まさにここに座った私が、ここに座ったあなたに苦の集起と消滅を説きましょう。 |
| Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; | それを聞き、よく作意しなさい。 |
| bhāsissāmī’’ti. | 私は語りましょう」と。 |
| ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho bhadrako gāmaṇi bhagavato paccassosi. | 「尊者よ、そのように」と、バドラカ村長は世尊に応じた。 |
| Bhagavā etadavoca – | 世尊はこう言われた。 |
| ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, atthi te uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? | 「村長よ、これをどう思いますか。あなたにはウルヴェーラカッパに、彼らの処刑や拘束や没収や咎め立てによって、あなたに悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じるような人々はいますか?」と。 |
| ‘‘Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. | 「尊者よ、私にはウルヴェーラカッパに、彼らの処刑や拘束や没収や咎め立てによって、私に悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じるような人々がいます」と。 |
| ‘‘Atthi pana te, gāmaṇi, uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? | 「では村長よ、あなたにはウルヴェーラカッパに、彼らの処刑や拘束や没収や咎め立てによって、あなたに悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じないような人々はいますか?」と。 |
| ‘‘Atthi me, bhante, uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. | 「尊者よ、私にはウルヴェーラカッパに、彼らの処刑や拘束や没収や咎め立てによって、私に悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じないような人々がいます」と。 |
| ‘‘Ko nu kho, gāmaṇi, hetu, ko paccayo yena te ekaccānaṃ uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? | 「村長よ、いったい何の因、何の縁によって、ウルヴェーラカッパの一部の人々の処刑や拘束や没収や咎め立てによって、あなたに悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じるのですか?」と。 |
| ‘‘Yesaṃ me, bhante, uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, atthi me tesu chandarāgo. | 「尊者よ、ウルヴェーラカッパの人々の中で、処刑や拘束や没収や咎め立てによって、私に悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じるような者たちには、私の愛着があります。1) |
| Yesaṃ pana, bhante, uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā, natthi me tesu chandarāgo’’ti. | しかし尊者よ、ウルヴェーラカッパの人々の中で、処刑や拘束や没収や咎め立てによって、私に悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じないような者たちには、私の愛着はありません」と。 |
| ‘‘Iminā tvaṃ, gāmaṇi, dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṃ nehi – | 「村長よ、あなたは、現に見られ、知られ、即時に達し、深入されたこの法をもって、過去と未来に推理を導きなさい —— |
| ‘yaṃ kho kiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajji [uppajjati (sabbattha)] sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. | 『何であれ過去の時に、生じるべくして生じた苦。それはすべて欲を根本とし、欲に起因する。 |
| Chando hi mūlaṃ dukkhassa. | 欲はじつに苦の根である。 |
| Yampi hi kiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. | 何であれ未来の時に、生じるべくして生じるであろう苦。それもすべて欲を根本とし、欲に起因する。 |
| Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. | 欲はじつに苦の根である』と。」 |
| ‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! | 「尊者よ、稀有なことです。尊者よ、未曾有なことです。 |
| Yāva subhāsitaṃ cidaṃ [subhāsitamidaṃ (sī. pī.)], bhante, bhagavatā [yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassā’’ti (syā. kaṃ.)] – | 尊者よ、世尊によりこれほど善く語られました。 |
| ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. | 『何であれ、生じるべくして生じる苦。それはすべて欲を根本とし、欲に起因する。 |
| Chando hi mūlaṃ dukkhassā’ti. [‘‘yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dūkkhassāti, yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati, sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ, chando hi mūlaṃ dukkhassā’’ti (syā. kaṃ)] | 欲はじつに苦の根である』と。 |
| Atthi me, bhante, ciravāsī nāma kumāro bahi āvasathe [āvesane (?)] paṭivasati. | 尊者よ、私にはチラヴァーシという名の息子がいて、外の住居に居住しています。 |
| So khvāhaṃ, bhante, kālasseva vuṭṭhāya purisaṃ uyyojemi [uyyojesiṃ (ka.)] – | 尊者よ、その私は早朝に起き上がると、男を使いに出します。 |
| ‘gaccha, bhaṇe, ciravāsiṃ kumāraṃ jānāhī’ti. | 『召使よ、行きなさい。息子チラヴァーシ(の様子)を確かめてくるのだ』と。 |
| Yāvakīvañca, bhante, so puriso nāgacchati, tassa me hoteva aññathattaṃ – | 尊者よ、その男がやって来ない間はずっと、その私にはじつに異変があります —— |
| ‘mā heva ciravāsissa kumārassa kiñci ābādhayitthā’’’ti [ābādhayethāti (syā. kaṃ. pī. ka.)]. | 『何であれ、息子チラヴァーシに患いなきように。』」と。 |
| ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, ciravāsissa kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? | 「村長よ、これをどう思いますか。息子チラヴァーシの処刑や拘束や没収や咎め立てによって、(あなたに)悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じますか?」と。 |
| ‘‘Ciravāsissa me, bhante, kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti. | 「尊者よ、息子チラヴァーシの処刑や拘束や没収や咎め立てによって、私には命の異変すらあるでしょう。まして私に悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じないことがありましょうか」と。 |
| ‘‘Imināpi kho etaṃ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṃ – | 「村長よ、これは、この理によっても知られるべきです —— |
| ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. | 『何であれ、生じるべくして生じる苦。それはすべて欲を根本とし、欲に起因する。 |
| Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. | 欲はじつに苦の根である』と。」 |
| ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, yadā te ciravāsimātā [ciravāsissa mātā (sī. pī.)] adiṭṭhā ahosi, assutā ahosi, te ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā’’ti? | 「村長よ、これをどう思いますか。あなたがチラヴァーシの母を見たことも、聞いたこともなかったとき、あなたにチラヴァーシの母への欲や貪、愛情はあったでしょうか?」と。2) |
| ‘‘No hetaṃ, bhante’’. | 「いいえ、尊者よ。」 |
| ‘‘Dassanaṃ vā te, gāmaṇi, āgamma savanaṃ vā evaṃ te ahosi – | 「村長よ、あなたが見たり聞いたりしたことによって、あなたにこのような思い —— |
| ‘ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā’’’ti? | 『チラヴァーシの母への欲や貪、愛情』が生じたのですか?」と。 |
| ‘‘Evaṃ, bhante’’. | 「はい、尊者よ」と。 |
| ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, gāmaṇi, ciravāsimātuyā te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti? | 「村長よ、これをどう思いますか。チラヴァーシの母の処刑や拘束や没収や咎め立てによって、あなたに悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じますか?」と。 |
| ‘‘Ciravāsimātuyā me, bhante, vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ, kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā’’ti! | 「尊者よ、チラヴァーシの母の処刑や拘束や没収や咎め立てによって、私には命の異変すらあるでしょう。まして私に悲、悲嘆、苦、憂、悩が生じないことがありましょうか」と。 |
| ‘‘Imināpi kho etaṃ, gāmaṇi, pariyāyena veditabbaṃ – | 「村長よ、これは、この理によっても知られるべきです —— |
| ‘yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati, sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ. | 『何であれ、生じるべくして生じる苦。それはすべて欲を根本とし、欲に起因する。 |
| Chando hi mūlaṃ dukkhassā’’’ti. | 欲はじつに苦の根である』と。」 |
sn42.11.txt · 最終更新: by h1roemon
