sn48.53
sn48.53『有学経』Sekhasuttaṃ
| Evaṃ me sutaṃ . | 私はこのように聞いた。 |
| ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. | ある時、世尊はコーサンビーのゴーシタ園に住されていた。 |
| Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi . | そのとき世尊は比丘たちに呼びかけられた。 |
| ‘‘atthi nu kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajāneyya, asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajāneyyā’’ti? | 「比丘たちよ、いったいその理によるならば、有学の地に立った有学の比丘が『私は有学である』と了知し、無学の地に立った無学の比丘が『私は無学である』と了知するような理はありますか?」と。 |
| Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe… | 「尊者よ、我々の法は世尊を根本とし、 …中略… |
| ‘‘atthi, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajāneyya, asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajāneyya’’. | 「比丘たちよ、その理によるならば、有学の地に立った有学の比丘が『私は有学である』と了知し、無学の地に立った無学の比丘が『私は無学である』と了知するような理があります。 |
| ‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti? | では比丘たちよ、その理によるならば、有学の地に立った有学の比丘が『私は有学である』と了知するような理とは何か? |
| Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti . | 比丘たちよ、ここに有学の比丘は『これは苦である』と如実に証知し、『これは苦の集起である』と如実に証知し、『これは苦の滅である』と如実に証知し、『これは苦の滅に至る行道である』と如実に証知します。 |
| ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti’’. | 比丘たちよ、これもまた、その理によるならば、有学の地に立った有学の比丘が『私は有学である』と了知するような理です。 |
| ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu iti paṭisañcikkhati . | さらにまた比丘たちよ、有学の比丘は、かく熟慮します。 |
| ‘atthi nu kho ito bahiddhā añño samaṇo vā brāhmaṇo vā yo evaṃ bhūtaṃ tacchaṃ tathaṃ dhammaṃ deseti yathā bhagavā’ti? | 『いったいここより外には、世尊のように、このように事実で、真正で、真如なる法を説く他の沙門や婆羅門がいるだろうか?』と。 |
| So evaṃ pajānāti . | 彼はこう了知します。 |
| ‘natthi kho ito bahiddhā añño samaṇo vā brāhmaṇo vā yo evaṃ bhūtaṃ tacchaṃ tathaṃ dhammaṃ deseti yathā bhagavā’ti. | 『ここより外には、世尊のように、このように事実で、真正で、真如なる法を説く沙門も婆羅門も他にはいない』と。 |
| Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti’’. | 比丘たちよ、これもまた、その理によるならば、有学の地に立った有学の比丘が『私は有学である』と了知するような理です。 |
| ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu pañcindriyāni pajānāti . | さらにまた比丘たちよ、有学の比丘は五根を了知します —— |
| saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ . | 信根、精進根、念根、定根、慧根を。 |
| yaṃgatikāni yaṃparamāni yaṃphalāni yaṃpariyosānāni. | それらの行き先である、最高である、諸果である、完了であるものに、 |
| Na heva kho kāyena phusitvā viharati; | 彼は決して身をもって触れることなく住しますが、 |
| paññāya ca ativijjha passati. | しかし智慧をもってそれを透徹して見るのです。1) |
| Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti’’. | 比丘たちよ、これもまた、その理によるならば、有学の地に立った有学の比丘が『私は有学である』と了知するような理です。 |
| ‘‘Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajānāti? | では比丘たちよ、その理によるならば、無学の地に立った無学の比丘が『私は無学である』と了知するような理とは何か? |
| Idha, bhikkhave, asekho bhikkhu pañcindriyāni pajānāti . | 比丘たちよ、ここに無学の比丘は五根を了知します —— |
| saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ . | 信根、精進根、念根、定根、慧根です。 |
| yaṃgatikāni yaṃparamāni yaṃphalāni yaṃpariyosānāni. | それらの行き先である、最高である、諸果である、完了であるものに、 |
| Kāyena ca phusitvā viharati; | 彼は身をもって触れて住し、 |
| paññāya ca ativijjha passati. | そして智慧をもってそれを透徹して見るのです。 |
| Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajānāti’’. | 比丘たちよ、これもまた、その理によるならば、無学の地に立った無学の比丘が『私は無学である』と了知するような理です。 |
| ‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, asekho bhikkhu cha indriyāni pajānāti. | さらにまた比丘たちよ、無学の比丘は六根を了知します —— |
| ‘Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ . | 『眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、 |
| imāni kho cha indriyāni sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ aparisesaṃ nirujjhissanti, aññāni ca cha indriyāni na kuhiñci kismiñci uppajjissantī’ti pajānāti. | これらの六根は、あらゆる点ですべて、あらゆるあり方でことごとく残りなく滅するであろう。そして異なる六根はどこにも、何ものとしても生じることはない』と了知します。 |
| Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajānātī’’ti. | 比丘たちよ、これもまた、その理によるならば、無学の地に立った無学の比丘が『私は無学である』と了知するような理です」と。 |
1)
➡sn12.68「井戸の比喩」参照。
sn48.53.txt · 最終更新: by h1roemon
