見る, 正観す to see, behold; to look to, to consider
sam:共に、正しく + passati:見る、観る => 正観する
とりあえず伝統的な訳語としておきます。
正しく見ると平易な訳語で十分かも知れません。
| Sampassataṃ brāhmaṇa nesa dhammo; | 婆羅門よ 正観する者には これは法でない |
| Gāthābhigītaṃ panudanti buddhā, | 諸仏は偈を唱えて(得たものを) 排除する |
| ‘‘Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano; | それゆえ 賢人が自己の利益を正観するなら |
| Buddhe dhamme ca saṅghe ca, dhīro saddhaṃ nivesaye. | 賢人は仏陀、法、僧伽へ信を留めよ |
| ‘‘Tasmā hi paṇḍito poso, sampassaṃ atthamattano; | それゆえ 賢人が自己の利益を正観するなら |
| Yoniso vicine dhammaṃ, evaṃ tattha visujjhati. | 根源から法を選別1)すべし そのようにそこで清浄となる |
| Sanniggaṇhāmi attānaṃ, sampassaṃ atthamattano’’ti. | 私は自己を抑制する 自己の利益を正観しながら」と。 |
| Attatthaṃ vā hi, bhikkhave, sampassamānena alameva appamādena sampādetuṃ; | なぜなら比丘たちよ、自己の利益を正観するならば不放逸に成し遂げることがふさわしく、 |
| āraddhavīriyo ceva vīriyārambhassa ca vaṇṇavādī. | 精進に励む者で精進に励むことをたたえる者です。 |
| Attano ca diṭṭhadhammasukhavihāraṃ sampassamāno, pacchimañca janataṃ anukampamāno ー | 自己の現法楽住を正観するゆえに、そして後の人々を憐れむゆえに。 |
●必ずしも正しく見るということではなさそうです。
| ‘‘Kiṃ pana tvaṃ, brāhmaṇa, atthavasaṃ sampassamāno udakasuddhiko, udakasuddhiṃ paccesi, sāyaṃ pātaṃ udakorohanānuyogamanuyutto viharasī’’ti? | 「しかし婆羅門よ、あなたはいかなる道理を正観して水行者となり、水による清めを頼りに、朝夕に水に下りる修行を実践して住するのか?」と。 |
| Imaṃ khvāhaṃ, bhikkhave, appamādaphalaṃ sampassamāno tesaṃ bhikkhūnaṃ chasu [chassu (sī.)] phassāyatanesu appamādena karaṇīyanti vadāmī’’ti. | 比丘たちよ、この不放逸の果を正観している私は、かの比丘たちに『六触処において不放逸になすべきことがある』と説きます」と。 |
| ‘Jātijarāmaraṇaṃ khaya’nti kho, bhikkhave, sampassamānena piṇḍolabhāradvājena bhikkhunā aññā byākatā . | 比丘たちよ、ピンドーラ・バーラドヴァージャ比丘は『生・老・死の尽滅』を正観することで、開悟を明言しました —— |
| ‘‘Anuttarañhi, bhante, yogakkhemaṃ sampassamāno khīṇāsavo bhikkhu tathāgate vā tathāgatasāsane vā paramanipaccakāraṃ pavattamāno pavattatī’’ti. | 「尊者よ、漏尽の比丘は、じつに無上の瑜伽安穏を正観して、如来や如来の教えに、最高にへりくだった所作を続けているのです」と。 |