mn36(3) 『薩遮迦大経(3)』 (さっしゃかだいきょう、 Mahāsaccakasuttaṃ、マハーサッチャカ・スッタ)
アッギヴェッサナよ、そのとき私にかつてなく稀有な、かつて聞いたことのない三つの比喩がひらめいた。
たとえばアッギヴェッサナよ、水のなかに置かれた湿潤ある生木がある。
そこに男が上等な火おこし用軸木を取って来たとしよう。
『私は火を現出させよう、火をともそう』と。
アッギヴェッサナよ、これをどう思うだろう。いったいその男は水のなかに置かれた湿潤あるその生木に、上等な火おこし用軸木を取って摩擦するならば、火を現出させ、火をともせるだろうか?」と。
「尊者ゴータマよ、そうではありません。」
「それはなぜか?」
「なぜなら尊者ゴータマよ、その生木は湿潤があり、しかもそれは水のなかに置かれていたからです。
そしてその男は疲労と困惑を受けるだけになるでしょう」と。
「まさにそのようにアッギヴェッサナよ、沙門、婆羅門の誰であれ、身によっても心によっても愛欲から引き離されず住する者たち。そして彼らの愛欲における欲望、欲への愛執(湿潤)、欲への夢中、欲への渇き、欲への熱悩。
それが内によく断じられてなく、よく鎮静してないならば、たとえかの沙門、婆羅門の尊者たちが突然襲う激しく凄まじい容赦なき苦受を感受しても彼らが智、見、無上の等覚(を得るの)は不可能である。
もしかの沙門、婆羅門たちが突然襲う激しく凄まじい容赦なき苦受を感受していなくても彼らが智、見、無上の等覚(を得るの)は不可能である。
アッギヴェッサナよ、かつてなく稀有な、かつて聞いたことのないこの最初の比喩が私にひらめいた。
アッギヴェッサナよ、次にかつてなく稀有な、かつて聞いたことのない第二の比喩が私にひらめいた。
たとえばアッギヴェッサナよ、水から離れ、陸に置かれた湿潤ある生木がある。
そこに男が上等な火おこし用軸木を取って来たとしよう。
『私は火を現出させよう、火をともそう』と。
アッギヴェッサナよ、これをどう思うだろう。いったいその男は水から離れ、陸に置かれた湿潤あるその生木に、上等な火おこし用軸木を取って摩擦するならば、火を現出させ、火をともせるだろうか?」と。
「尊者ゴータマよ、そうではありません。」
「それはなぜか?」
「なぜなら尊者ゴータマよ、たとえ水から離れ陸に置かれてもそれは湿潤ある生木だからです。
そしてその男は疲労と困惑を受けるだけになるでしょう」と。
まさにそのようにアッギヴェッサナよ、沙門、婆羅門の誰であれ、身によっても心によっても愛欲から引き離されて住する者たち。しかし彼らの愛欲における欲望、欲への愛執(湿潤)、欲への夢中、欲への渇き、欲への熱悩。
それが内によく断じられてなく、よく鎮静してないならば、たとえかの沙門、婆羅門の尊者たちが突然襲う激しく凄まじい容赦なき苦受を感受しても彼らが智、見、無上の等覚(を得るの)は不可能である。
もしかの沙門、婆羅門たちが突然襲う激しく凄まじい容赦なき苦受を感受していなくても彼らが智、見、無上の等覚(を得るの)は不可能である。
アッギヴェッサナよ、このかつてなき稀有な、かつて聞いたことのない第二の比喩が私にひらめいた。
アッギヴェッサナよ、次にかつてなき稀有な、かつて聞いたことのない第三の比喩が私にひらめいた。
たとえばアッギヴェッサナよ、水から離れ陸に置かれた乾燥した枯れ木がある。
そこに男が上等な火おこし用軸木を取って来たとしよう。
『私は火を現出させよう、火をともそう』と。
アッギヴェッサナよ、これをどう思うだろう。いったいその男は水から離れ陸に置かれた乾燥した枯れ木に、上等な火おこし用軸木を取って摩擦するならば、火を現出させ、火をともせるだろうか?」と。
「尊者ゴータマよ、その通りです。」
「それはなぜか?」
「なぜなら尊者ゴータマよ、それは乾燥した枯れ木で、しかもそれは水から離れ陸に置かれているからです」と。
「まさにそのようにアッギヴェッサナよ、沙門、婆羅門の誰であれ、身によっても心によっても愛欲から引き離されて住する者たち。そして彼らの愛欲における欲望、欲への愛執(湿潤)、欲への夢中、欲への渇き、欲への熱悩。
そしてそれが内によく断じられよく鎮静したならば、たとえかの沙門、婆羅門の尊者たちが突然襲う激しく凄まじい容赦なき苦受を感受しても彼らが智、見、無上の等覚(を得るの)は可能である。
もしかの沙門、婆羅門たちが突然襲う激しく凄まじい容赦なき苦受を感受しなくても彼らが智、見、無上の等覚(を得るの)は可能である。
アッギヴェッサナよ、このかつてなき稀有な、かつて聞いたことのない第三の比喩が私にひらめいた。
アッギヴェッサナよ、これら三つの、かつてなき稀有な、かつて聞いたことのない比喩が私にひらめいた。
アッギヴェッサナよ、その私にこの(思い)が生じた。
『私は歯に歯を置き、舌で上あごを押し、心により心を抑え、押しつぶし、破壊してみようか』と。
アッギヴェッサナよ、その私は歯に歯を置き、舌で上あごを押し、心により心を抑え、押しつぶし、破壊した。
アッギヴェッサナよ、歯に歯を置き、舌で上あごを押し、心により心を抑え、押しつぶし、破壊したその私には、両脇の下から汗が流れた。
アッギヴェッサナよ、まるで力ある男がより弱い男を頭をつかみ、あるいは肩をつかんで、抑え、押しつぶし、破壊する、まさにそのように、
アッギヴェッサナよ、歯に歯を置き、舌で上あごを押し、心により心を抑え、押しつぶし、破壊したその私には、両脇の下から汗が流れた。
アッギヴェッサナよ、私には沈滞なき精進が励まれ、念が現前して忘失されなかったが、しかしよく取り組まれても1)私の身は鎮静せず、その苦の勤めによって勤めに征服された念だけがあった。
しかしアッギヴェッサナよ、私に生じたそのような苦受は心を遍取してとどまらなかった。
アッギヴェッサナよ、その私にこの(思い)が生じた。
『私は呼吸なき禅をなしてはどうか』と。
アッギヴェッサナよ、その私は口と鼻からの入息・出息を止めた。
アッギヴェッサナよ、その私の口と鼻からの入息・出息が止められたとき、耳孔から出る風には強烈な音があった。
まるでアッギヴェッサナよ、金属細工がふいごを吹くとき強烈な音がする、まさにそのように私の口と鼻からの入息・出息が止められたとき、耳孔から出る風には強烈な音があった。
アッギヴェッサナよ、私には沈滞なき精進が励まれ、念が現前して忘失されなかったが、
しかしよく取り組まれても私の身は鎮静せず、その苦の勤めによって勤めに征服された念だけがあった。
しかしアッギヴェッサナよ、私に生じたそのような苦受は心を遍取してとどまらなかった。
アッギベッサナよ、その私にこの(思い)が生じた。
『私は呼吸なき禅をなしてはどうか』と。
アッギヴェッサナよ、その私は口と鼻と耳からの入息・出息を止めた。
アッギヴェッサナよ、その私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、頭のなかに強烈な風が切りつけた。
まるでアッギヴェッサナよ、力ある男が鋭い刃により頭を割る、
まさにそのように私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、頭の中に強烈な風が切りつけた。
アッギヴェッサナよ、私には沈滞なき精進が励まれ、念が現前して忘失されなかったが、
しかしよく取り組まれても私の身は鎮静せず、その苦の勤めによって勤めに征服された念だけがあった。
しかしアッギヴェッサナよ、私に生じたそのような苦受は心を遍取してとどまらなかった。
アッギベッサナよ、その私にこの(思い)が生じた。
『私は呼吸なき禅をなしてはどうか』と。
アッギヴェッサナよ、その私は口と鼻と耳からの入息・出息を止めた。
アッギヴェッサナよ、その私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、頭のなかに強烈な頭痛があった。
まるでアッギヴェッサナよ、力ある男が堅固な革紐により頭にターバンを施す、まさにそのように私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、頭のなかに強烈な頭痛があった。
アッギヴェッサナよ、私には沈滞なき精進が励まれ、念が現前して忘失されなかったが、
しかしよく取り組まれても私の身は鎮静せず、その苦の勤めによって勤めに征服された念だけがあった。
しかしアッギヴェッサナよ、私に生じたそのような苦受は心を遍取してとどまらなかった。
アッギベッサナよ、その私にこの(思い)が生じた。
『私は呼吸なき禅をなしてはどうか』と。
アッギヴェッサナよ、その私は口と鼻と耳からの入息・出息を止めた。
アッギヴェッサナよ、その私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、腹を強烈な風が切り裂いた。
まるでアッギヴェッサナよ、巧みな牛の屠殺人や牛の屠殺人見習いが鋭い牛刀により腹を切り裂く、まさにそのように私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、腹を強烈な風が切り裂いた。
アッギヴェッサナよ、私には沈滞なき精進が励まれ、念が現前して忘失されなかったが、
しかしよく取り組まれても私の身は鎮静せず、その苦の勤めによって勤めに征服された念だけがあった。
しかしアッギヴェッサナよ、私に生じたそのような苦受は心を遍取してとどまらなかった。
アッギベッサナよ、その私にこの(思い)が生じた。
『私は呼吸なき禅をなしてはどうか』と。
アッギヴェッサナよ、その私は口と鼻と耳からの入息・出息を止めた。
アッギヴェッサナよ、その私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、身に強烈な熱があった。
まるでアッギヴェッサナよ、二人の力ある男がより弱い男を、別々の腕をつかみ燃える穴で熱し丸焼きにする、まさにそのように私の口と鼻と耳からの入息・出息が止められたとき、身に強烈な熱があった。
アッギヴェッサナよ、私には沈滞なき精進が励まれ、念が現前して忘失されなかったが、
しかしよく取り組まれても私の身は鎮静せず、その苦の勤めによって勤めに征服された念だけがあった。
しかしアッギヴェッサナよ、私に生じたそのような苦受は心を遍取してとどまらなかった。
けれどもアッギヴェッサナよ、神霊たちは私を見てこのように言った。
『沙門ゴータマは最期を迎えた』と。
ある神霊たちはこのように言った。
『沙門ゴータマは死亡してないが最期を迎えている』と。
ある神霊たちはこのように言った。
『沙門ゴータマは死亡しておらず、最期を迎えていない。沙門ゴータマは阿羅漢であり、阿羅漢のその住法というものはこのようである』と。
‘‘Apissumaṃ, aggivessana, tisso upamā paṭibhaṃsu anacchariyā pubbe assutapubbā.
Seyyathāpi, aggivessana, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ udake nikkhittaṃ.
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya .
‘aggiṃ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.
Taṃ kiṃ maññasi, aggivessana, api nu so puriso amuṃ allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, udake nikkhittaṃ, uttarāraṇiṃ ādāya abhimanthento aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā’’ti?
‘‘No hidaṃ, bho gotama’’.
‘‘Taṃ kissa hetu’’?
‘‘Aduñhi, bho gotama, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, tañca pana udake nikkhittaṃ.
Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā’’ti.
‘‘Evameva kho, aggivessana, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi avūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho,
so ca ajjhattaṃ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
Ayaṃ kho maṃ, aggivessana, paṭhamā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
‘‘Aparāpi kho maṃ, aggivessana, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
Seyyathāpi, aggivessana, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ.
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya .
‘aggiṃ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.
Taṃ kiṃ maññasi, aggivessana, api nu so puriso amuṃ allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ, uttarāraṇiṃ ādāya abhimanthento aggiṃ abhinibbatteyya tejo pātukareyyā’’ti?
‘‘No hidaṃ, bho gotama’’.
‘‘Taṃ kissa hetu’’?
‘‘Aduñhi, bho gotama, allaṃ kaṭṭhaṃ sasnehaṃ, kiñcāpi ārakā udakā thale nikkhittaṃ.
Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti.
Evameva kho, aggivessana, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho
so ca ajjhattaṃ na suppahīno hoti, na suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, abhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
Ayaṃ kho maṃ, aggivessana, dutiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā’’.
‘‘Aparāpi kho maṃ, aggivessana, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
Seyyathāpi, aggivessana, sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ.
Atha puriso āgaccheyya uttarāraṇiṃ ādāya .
‘aggiṃ abhinibbattessāmi, tejo pātukarissāmī’ti.
Taṃ kiṃ maññasi, aggivessana, api nu so puriso amuṃ sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ, ārakā udakā thale nikkhittaṃ, uttarāraṇiṃ ādāya abhimanthento aggiṃ abhinibbatteyya, tejo pātukareyyā’’ti?
‘‘Evaṃ, bho gotama’’.
‘‘Taṃ kissa hetu’’?
‘‘Aduñhi, bho gotama, sukkhaṃ kaṭṭhaṃ koḷāpaṃ, tañca pana ārakā udakā thale nikkhitta’’nti.
‘‘Evameva kho, aggivessana, ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā kāyena ceva cittena ca kāmehi vūpakaṭṭhā viharanti, yo ca nesaṃ kāmesu kāmacchando kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho,
so ca ajjhattaṃ suppahīno hoti suppaṭippassaddho, opakkamikā cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
No cepi te bhonto samaṇabrāhmaṇā opakkamikā dukkhā tibbā kharā kaṭukā vedanā vedayanti, bhabbāva te ñāṇāya dassanāya anuttarāya sambodhāya.
Ayaṃ kho maṃ, aggivessana, tatiyā upamā paṭibhāsi anacchariyā pubbe assutapubbā.
Imā kho maṃ, aggivessana, tisso upamā paṭibhaṃsu anacchariyā pubbe assutapubbā.’’
‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi .
‘yaṃnūnāhaṃ dantebhi dantamādhāya [passa ma. ni. 1.221 vitakkasaṇṭhānasutte], jivhāya tāluṃ āhacca, cetasā cittaṃ abhiniggaṇheyyaṃ abhinippīḷeyyaṃ abhisantāpeyya’nti.
So kho ahaṃ, aggivessana, dantebhi dantamādhāya, jivhāya tāluṃ āhacca, cetasā cittaṃ abhiniggaṇhāmi abhinippīḷemi abhisantāpemi.
Tassa mayhaṃ, aggivessana, dantebhi dantamādhāya jivhāya tāluṃ āhacca cetasā cittaṃ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
Seyyathāpi, aggivessana, balavā puriso dubbalataraṃ purisaṃ sīse vā gahetvā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya, evameva kho me,
aggivessana, dantebhi dantamādhāya, jivhāya tāluṃ āhacca, cetasā cittaṃ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato kacchehi sedā muccanti.
Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.
‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi .
‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti.
So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca assāsapassāse uparundhiṃ.
Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṃ nikkhamantānaṃ adhimatto saddo hoti.
Seyyathāpi nāma kammāragaggariyā dhamamānāya adhimatto saddo hoti, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca assāsapassāsesu uparuddhesu kaṇṇasotehi vātānaṃ nikkhamantānaṃ adhimatto saddo hoti.
Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā.
Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.
‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi .
‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti.
So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ.
Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti [ūhanti (sī.), ohananti (syā. kaṃ.), uhananti (ka.)].
Seyyathāpi, aggivessana, balavā puriso tiṇhena sikharena muddhani abhimattheyya [muddhānaṃ abhimantheyya (sī. pī.), muddhānaṃ abhimattheyya (syā. kaṃ.)],
evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā muddhani ūhananti.
Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā.
Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.
‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi .
‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti.
So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ.
Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.
Seyyathāpi, aggivessana, balavā puriso daḷhena varattakkhaṇḍena [varattakabandhanena (sī.)] sīse sīsaveṭhaṃ dadeyya, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā sīse sīsavedanā honti.
Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā.
Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.
‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi .
‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti.
So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ.
Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti.
Seyyathāpi, aggivessana, dakkho goghātako vā goghātakantevāsī vā tiṇhena govikantanena kucchiṃ parikanteyya, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimattā vātā kucchiṃ parikantanti.
Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā.
Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.
‘‘Tassa mayhaṃ, aggivessana, etadahosi .
‘yaṃnūnāhaṃ appāṇakaṃyeva jhānaṃ jhāyeyya’nti.
So kho ahaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāse uparundhiṃ.
Tassa mayhaṃ, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṃ ḍāho hoti.
Seyyathāpi, aggivessana, dve balavanto purisā dubbalataraṃ purisaṃ nānābāhāsu gahetvā aṅgārakāsuyā santāpeyyuṃ samparitāpeyyuṃ, evameva kho me, aggivessana, mukhato ca nāsato ca kaṇṇato ca assāsapassāsesu uparuddhesu adhimatto kāyasmiṃ ḍāho hoti.
Āraddhaṃ kho pana me, aggivessana, vīriyaṃ hoti asallīnaṃ upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā.
Sāraddho ca pana me kāyo hoti appaṭippassaddho teneva dukkhappadhānena padhānābhitunnassa sato.
Evarūpāpi kho me, aggivessana, uppannā dukkhā vedanā cittaṃ na pariyādāya tiṭṭhati.
Apissu maṃ, aggivessana, devatā disvā evamāhaṃsu .
‘kālaṅkato samaṇo gotamo’ti.
Ekaccā devatā evamāhaṃsu .
‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, api ca kālaṅkarotī’ti.
Ekaccā devatā evamāhaṃsu .
‘na kālaṅkato samaṇo gotamo, napi kālaṅkaroti, arahaṃ samaṇo gotamo, vihārotveva so [vihārotveveso (sī.)] arahato evarūpo hotī’ti [vihārotveveso arahato’’ti (?)].
