upaṭṭhati
| upaṭṭhāti | upaṭṭhahati | upaṭṭhita | upaṭṭhāna |
|---|---|---|---|
| 仕える | 接見・奉仕・看護・診察・給仕する | 現前した | 接見 |
upa:近くに + ṭhāti:立つ、とどまる
何か(誰か)が近くに出現していることを示す言葉です。paccupaṭṭhita:現起と近い意味です。
人に対して使う場合の訳語として”接見”を追加しました。
類語 upanissayati:親近する、 upāsati:近坐する
出典: sn12.32
出典: sn6.6
出典: sn14.17
出典: sn7.10
| Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu lābhasakkārasilokena abhibhūto pariyādiṇṇacitto pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya gāmaṃ vā nigamaṃ vā piṇḍāya pavisati arakkhiteneva kāyena arakkhitāya vācāya arakkhitena cittena, anupaṭṭhitāya satiyā, asaṃvutehi indriyehi. | まさにそのように比丘たちよ、ここに利得、恭敬、名誉により打ち負かされ、心が取り尽くされたある比丘が午前に着衣して、鉢と衣を持って村や町に托鉢に入ります。身も守られず、語も守られず、心も守られず、念も現前せず、諸根も防護されないままに。 |
出典: sn17.9
| ‘‘devadattassa, bhante, ajātasattukumāro pañcahi rathasatehi sāyaṃ pātaṃ upaṭṭhānaṃ gacchati, pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro abhiharīyatī’’ti. | 「尊者よ、アジャータサットゥ青年は朝夕に五百台の車でデーヴァダッタに接見に行き、そして食事提供者として五百の壺料理を運ばせています」と。 |
出典: sn17.36
| Evameva kho, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ, ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti na sotaṃ odahissanti na aññā cittaṃ upaṭṭhāpessanti na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti’’. | 比丘たちよ、未来の時に比丘たちは、まさにそのようになるでしょう。かの如来によって語られたそれらの経、深遠で、意味も深遠であり、出世間の、空性に関連したそれらが説かれるとき、よく聞こうとせず、耳を傾けず、開悟へ心を現前させず1)、またそれらの法を把握されるべきもの、記憶されるべきものと思わないでしょう。 |
1)
aññā cittaṃを複合語とみました。
出典: sn20.7
| Yasmiñca khvāhaṃ, bho bhāradvāja, samaye rakkhiteneva kāyena, rakkhitāya vācāya, rakkhitena cittena, upaṭṭhitāya satiyā, saṃvutehi indriyehi antepuraṃ pavisāmi, na maṃ tathā tasmiṃ samaye lobhadhammā parisahanti. | しかし友バーラドヴァージャよ、私が、身が守られ、言葉が守られ、心が守られ、念が現前し、諸根が防護された状態で後宮に入ると、そのときは貪りの諸法が私を征服することはないのです。 |
出典: sn35.127
| ‘‘Idha, brāhmaṇa, ekacco cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati [anupaṭṭhitāya satiyā (syā. kaṃ. pī. ka.) upari āsīvisavagge avassutasutte pana ‘‘anupaṭṭhitakāyassatī’’tveva sabbattha dissati] ca viharati, parittacetaso tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. | 「ここに婆羅門よ、ある者は眼で色を見て、愛しき色に志向し、嫌な色に悪意をもち、身念が現前しないまま住します。小さい心の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱と慧解脱を如実に了知しません。 |
出典: sn35.132
出典: sn47.35
| Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati parittacetaso, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti…pe… | 比丘たちよ、ここに比丘は眼で色を見て、愛しき色に志向し、嫌な色に悪意をもち、身念が現前しないまま住します。小さい心の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱と慧解脱を如実に了知しません。 …中略… |
出典: sn35.244
mn10_1:「比丘たちよ、ここに比丘は森に行き、樹の根元に行き、あるいは空き家に行き、結跏を組み、まっすぐに身を定置して、面前に念を現前させて座る。」
upaṭṭhati.txt · 最終更新: by h1roemon
