ユーザ用ツール

サイト用ツール


cetovimutti
cetovimuttivimuttacitta
心解脱

ceto:心(citta(心)の複合語内での形) + vimutti:解脱、解放
vimutta:解脱した + citta:心

sn41.7にチッタ居士により詳説されています。(元になるお釈迦様の説法は調査中です。)

‘‘yā cāyaṃ, gahapati, appamāṇā cetovimutti, yā ca ākiñcaññā cetovimutti, yā ca suññatā cetovimutti, yā ca animittā cetovimutti, ime dhammā nānatthā nānābyañjanā udāhu ekatthā byañjanameva nāna’’nti?居士よ、この無量心解脱無所有心解脱空性心解脱無相心解脱。これらのは、意味も異なり表現も異なるのですか、それとも意味はひとつで表現だけが異なるのですか?」と。
出典: sn41.7
Yāvatā kho, bhante, appamāṇā cetovimuttiyo, akuppā tāsaṃ cetovimutti aggamakkhāyati. 尊者よ、無量心解脱の限りにおいて、揺るぎなき心解脱がそれらの最上と告げられます。
出典: sn41.7


類語 paññāvimutti:慧解脱


●無量の心解脱には、慈による心解脱、悲による心解脱、喜による心解脱、捨による心解脱があります。

Seyyathāpi, gāmaṇi, balavā saṅkhadhamo appakasireneva catuddisā viññāpeyya; たとえば村長よ、あるほら貝吹きが、難なく四方に知らせるように、
evameva kho, gāmaṇi, evaṃ bhāvitāya mettāya cetovimuttiyā evaṃ bahulīkatāya yaṃ pamāṇakataṃ kammaṃ, na taṃ tatrāvasissati, na taṃ tatrāvatiṭṭhati. まさにそのように村長よ、による心解脱がこのように修養され、このように多修されるならば、量りうるというものは、そこに残らず、そこに居座りません。
出典: sn42.8
‘‘Ahaṃ, bhikkhave, āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharāmi. 比丘たちよ、私は諸漏尽滅ゆえになき心解脱慧解脱を、まさに現法で自ら証知して、実証して、具足して住します。
出典: sn16.9
‘‘Idha, brāhmaṇa, ekacco cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati [anupaṭṭhitāya satiyā (syā. kaṃ. pī. ka.) upari āsīvisavagge avassutasutte pana ‘‘anupaṭṭhitakāyassatī’’tveva sabbattha dissati] ca viharati, parittacetaso tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.「ここに婆羅門よ、ある者はを見て、愛しき志向し、嫌な悪意をもち、現前しないまま住します。小さいの者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱慧解脱如実了知しません。
出典: sn35.132
‘‘Yā hissa sā, ānanda, akuppā cetovimutti nāhaṃ tassā lābhasakkārasilokaṃ antarāyāya vadāmi.「アーナンダよ、彼の揺るぎなきその心解脱利得、恭敬、名誉がそれの障害になると私は説きません。
出典: sn17.30
Atha kho āyasmā godhiko appamatto ātāpī pahitatto viharanto sāmayikaṃ cetovimuttiṃ phusi. そこでゴーディカ尊者は不放逸に熱心に、自ら勤め住したので、一時的に心解脱に触れた。
Atha kho āyasmā godhiko tamhā sāmayikāya cetovimuttiyā parihāyi. しかしゴーディカ尊者は、その一時的な心解脱から衰退した。
出典: sn4.23

sn47.11:「サーリプッタよ、解脱した性ゆえに、私は『偉大な人』と説く。解脱なき性ゆえに、私は『偉大な人でない』と説く。」

cetovimutti.txt · 最終更新: by h1roemon