ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn54.12

文書の過去の版を表示しています。


sn54.12『疑経』Kaṅkheyyasuttaṃ

Ekaṃ samayaṃ āyasmā lomasakaṃbhiyo [lomasavaṅgiso (sī. pī.)] sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. ある時、ローマサカンビヤ尊者は釈迦国のカピラヴァットゥのニグローダ樹園に住していた。
Atha kho mahānāmo sakko yenāyasmā lomasakaṃbhiyo tenupasaṅkami; さて釈迦族のマハーナーマはローマサカンビヤ尊者のもとに近づいた。
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ lomasakaṃbhiyaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. 近づくとローマサカンビヤ尊者に礼拝して一隅に座った。
Ekamantaṃ nisinno kho mahānāmo sakko āyasmantaṃ lomasakaṃbhiyaṃ etadavoca . 一隅に座った釈迦族のマハーナーマは、ローマサカンビヤ尊者にこう言った。
‘‘so eva nu kho, bhante, sekho vihāro so tathāgatavihāro, udāhu aññova [añño (syā. kaṃ. pī. ka.)] sekho vihāro añño tathāgatavihāro’’ti?「尊者よ、いったい有学住法如来住法と同一ですか、それとも有学住法如来住法とは異なりますか?」と。
‘‘Na kho, āvuso mahānāma, sveva sekho vihāro, so tathāgatavihāro.「友マハーナーマよ、有学住法如来住法と同一ではありません。
Añño kho, āvuso mahānāma, sekho vihāro, añño tathāgatavihāro. 友マハーナーマよ、有学住法如来住法とは異なります。
Ye te, āvuso mahānāma, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, te pañca nīvaraṇe pahāya viharanti. 友マハーナーマよ、無上の瑜伽安穏を願い住する、まだ意を得ていないかの有学の比丘たち。彼らは五つの捨て去りつつ住します。1)
Katame pañca? 五とは何か。
Kāmacchandanīvaraṇaṃ pahāya viharanti, byāpādanīvaraṇaṃ…pe… 欲望捨て去りつつ住し、悪意捨て去りつつ住し、 …中略…
thinamiddhanīvaraṇaṃ…pe… 惛沈・睡眠を …中略…
uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ…pe… 掉挙・悪作を …中略…
vicikicchānīvaraṇaṃ pahāya viharanti. 迷い捨て去りつつ住します。
‘‘Yepi te, āvuso mahānāma, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, te ime pañca nīvaraṇe pahāya viharanti. 友マハーナーマよ、無上の瑜伽安穏を願い住する、まだ意を得ていないかの有学の比丘たち。彼らはこれら五つの捨て去りつつ住します。
‘‘Ye ca kho te, āvuso mahānāma, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesaṃ pañca nīvaraṇā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [anabhāvakatā (sī. pī.)] āyatiṃ anuppādadhammā. また友マハーナーマよ、阿羅漢漏尽者完成者、なすべきがなされ、荷が下ろされ、善利に達し、結縛尽き果て、正しく開悟して解脱した、かの比丘たち。彼らの五つのは、じられ、断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。
Katame pañca? 五とは何か。
Kāmacchandanīvaraṇaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ; 欲望じられ、断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。
byāpādanīvaraṇaṃ pahīnaṃ…pe… 悪意じられ、 …中略…
thinamiddhanīvaraṇaṃ…pe… 惛沈・睡眠は …中略…
uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ…pe… 掉挙・悪作は …中略…
vicikicchānīvaraṇaṃ pahīnaṃ ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. 迷いじられ、断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。
‘‘Ye te, āvuso mahānāma, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesaṃ ime pañca nīvaraṇā pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. 友マハーナーマよ、阿羅漢漏尽者完成者、なすべきがなされ、荷が下ろされ、善利に達し、結縛尽き果て、正しく開悟して解脱した、かの比丘たち。彼らのこれら五つのは、じられ、断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。
Tadamināpetaṃ, āvuso mahānāma, pariyāyena veditabbaṃ yathā . 友マハーナーマよ、このによってもまた、このように知られるべきです。
aññova sekho vihāro, añño tathāgatavihāro. 有学住法如来住法とは異なります。
‘‘Ekamidaṃ, āvuso mahānāma, samayaṃ bhagavā icchānaṅgale viharati icchānaṅgalavanasaṇḍe. 友マハーナーマよ、ある時、世尊はイッチャーナンガラのイッチャーナンガラ林に住されていました。
Tatra kho, āvuso mahānāma, bhagavā bhikkhū āmantesi . そのとき友マハーナーマよ、世尊は比丘たちに呼びかけられました。
‘icchāmahaṃ, bhikkhave, temāsaṃ paṭisallīyituṃ.『比丘たちよ、私は三か月間の独坐を望みます。
Nāmhi kenaci upasaṅkamitabbo, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakenā’ti. 鉢食を運ぶ一人を除いて、誰も私に近づくべきではありません』と。
‘Evaṃ, bhante’ti kho, āvuso mahānāma, te bhikkhū bhagavato paṭissutvā nāssudha koci bhagavantaṃ upasaṅkamati, aññatra ekena piṇḍapātanīhārakena.『尊者よ、そのように』と、その比丘たちは世尊に応えて、その後、鉢食を運ぶ一人を除いて、誰も世尊に近づきませんでした。
‘‘Atha kho, āvuso, bhagavā tassa temāsassa accayena paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi . さて世尊はその三か月が過ぎると、独座より出て比丘たちに呼びかけられました。
‘sace kho, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ .『比丘たちよ、もし異教の遍歴行者たちがこのように問うなら、
katamenāvuso, vihārena samaṇo gotamo vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsīti, evaṃ puṭṭhā tumhe, bhikkhave, tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ byākareyyātha . ”友よ、沙門ゴータマはいかなる住法によって雨安居を多く住したのか?”とそう問われたならば、比丘たちよ、君たちはかの異教の遍歴行者たちにこのように解答すべきです、
ānāpānassatisamādhinā kho, āvuso, bhagavā vassāvāsaṃ bahulaṃ vihāsīti. ”友よ、世尊は入出息によって雨安居を多く住された”と。
Idhāhaṃ, bhikkhave, sato assasāmi, sato passasāmi. 比丘たちよ、私はひたすらじて入息し、ひたすらじて出息しました。
Dīghaṃ assasanto dīghaṃ assasāmīti pajānāmi, dīghaṃ passasanto dīghaṃ passasāmīti pajānāmi…pe… 長く入息しつつ”長く入息している”と了知し、長く出息しつつ”長く出息している”と了知しました。 …中略…
paṭinissaggānupassī assasissāmīti pajānāmi, paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti pajānāmi’’. ”放棄随観しつつ入息しよう”と学び、”放棄随観しつつ出息しよう”と学びました。2)
‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya . 比丘たちよ、もし語る者がそれを、
ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipi. ”なる住法”と、”梵天住法”と、”如来住法”と正しく語るなら、
Ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya . 語る者は、入出息を、
ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipi. ”なる住法”と、”梵天住法”と、”如来住法”と正しく語るべきです。
‘‘Ye te, bhikkhave, bhikkhū sekhā appattamānasā anuttaraṃ yogakkhemaṃ patthayamānā viharanti, tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato āsavānaṃ khayāya saṃvattati. 比丘たちよ、まだ意を得ず、無上の瑜伽安穏を願い住する、かの有学の比丘たち。彼らにとって、入出息は、修養され多修されると、諸漏尽滅をもたらします。
‘‘Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṃyojanā sammadaññā vimuttā, tesaṃ ānāpānassatisamādhi bhāvito bahulīkato diṭṭheva dhamme sukhavihārāya ceva saṃvattati satisampajaññāya ca. また比丘たちよ、阿羅漢漏尽者完成者、なすべきがなされ、荷が下ろされ、善利に達し、結縛尽き果て、正しく開悟して解脱した、かの比丘たち。彼らにとって、入出息修養され多修されると、現法楽住正知をもたらします。
‘‘Yañhi taṃ, bhikkhave, sammā vadamāno vadeyya . 比丘たちよ、もし語る者がそれを、
ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipi. ”なる住法”と、”梵天住法”と、”如来住法”と正しく語るなら、
Ānāpānassatisamādhiṃ sammā vadamāno vadeyya . 語る者は、入出息を、
ariyavihāro itipi, brahmavihāro itipi, tathāgatavihāro itipī’’ti. ”なる住法”と、”梵天住法”と、”如来住法”と正しく語るべきです』と。
‘‘Iminā kho etaṃ, āvuso mahānāma, pariyāyena veditabbaṃ, yathā . 友マハーナーマよ、このによっても、このように知られるべきです。
aññova sekho vihāro, añño tathāgatavihāro’’ti. 有学住法如来住法とは異なる」と。
1)
ここで連続体pahāyaを先行完了(「捨て去って住する」)と解釈すると文脈が破綻するため、同時進行(現在分詞的)用法と解釈しました。
2)
※原文は pajānāmi ですが、定型句との整合から sikkhatiとして訳しました。
sn54.12.1768958095.txt.gz · 最終更新: by h1roemon