| Dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti; | (1)1)長く入息しつつ『長く入息している』と了知し、長く出息しつつ『長く出息している』と了知します。 |
| rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā passasanto ‘rassaṃ passasāmī’ti pajānāti; | 短く入息しつつ『短く入息している』と了知し、短く出息しつつ『短く出息している』と了知します。 |
| ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 『全身を体験しつつ入息しよう』と学び、『全身を体験しつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 『身行を鎮めつつ入息しよう』と学び、『身行を鎮めつつ出息しよう』と学びます。2) |
| ‘pītippaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘pītippaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | (2)『喜悦を体験しつつ入息しよう』と学び、『喜悦を体験しつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘sukhappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sukhappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 『楽を体験しつつ入息しよう』と学び、『楽を体験しつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | 『心行を体験しつつ入息しよう』と学び、『心行を体験しつつ出息しよう』と学びます。3) |
| ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 『心行を鎮めつつ入息しよう』と学び、『心行を鎮めつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘cittappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati; | (3)『心を体験しつつ入息しよう』と学び、『心を体験しつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘abhippamodayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘abhippamodayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 『心を大いに喜ばせつつ入息しよう』と学び、『心を大いに喜ばせつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘samādahaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 『心を定めつつ入息しよう』と学び、『心を定めつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati; | 『心を解脱させつつ入息しよう』と学び、『心を解脱させつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘aniccānupassī passasissāmī’ti sikkhati; | (4)『無常を随観しつつ入息しよう』と学び、『無常を随観しつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘virāgānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘virāgānupassī passasissāmī’ti sikkhati; | 『離貪を随観しつつ入息しよう』と学び、『離貪を随観しつつ出息しよう』と学びます。 |
| ‘nirodhānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘nirodhānupassī passasissāmī’ti sikkhati; | 『滅を随観しつつ入息しよう』と学び、『滅を随観しつつ出息しよう』と学びます。 |
出典: sn54.1