paṭiccasamuppada
文書の過去の版を表示しています。
| paṭiccasamuppāda | |
|---|---|
| 縁起 | 十二縁起 |
paṭicca:縁って + sam:共に + uppāda:生起 = 縁って共に起きること、縁って共起すること
paṭiccasamuppādaは名詞ですが、paṭiccasamuppanna:縁生は過去分詞形です。
日本語の”縁起”の語源と思われますが、この言葉には運が良いといった意味はありません。
これがひとつの定義です。
| ‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? | 「それでは比丘たちよ、縁起とは何か? |
| Avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā; | 比丘たちよ、無明に縁りて行があり、 |
| saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ; | 行に縁りて識があり、 |
| viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ; | 識に縁りて名色があり、 |
| nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ; | 名色に縁りて六処があり、 |
| saḷāyatanapaccayā phasso; | 六処に縁りて触があり、 |
| phassapaccayā vedanā; | 触に縁りて受があり、 |
| vedanāpaccayā taṇhā; | 受に縁りて渇愛があり、 |
| taṇhāpaccayā upādānaṃ; | 渇愛に縁りて取があり、 |
| upādānapaccayā bhavo; | 取に縁りて有があり、 |
| bhavapaccayā jāti; | 有に縁りて生があり、 |
| jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. | 生に縁りて老死、悲、悲嘆、苦、憂、悩が生成する。 |
| Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. | このように、この苦蘊全体の集起があります。 |
| Ayaṃ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo. | 比丘たちよ、これが縁起と呼ばれます。 |
出典: sn12.1
他の定義もあります。
| Bhagavā etadavoca . | 世尊はこう言われた。 |
| ‘‘Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo? | 「それでは比丘たちよ、縁起とは何か? |
| Jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. | 比丘たちよ、生に縁りて老死がある。 |
| Uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. | 諸如来の生起があろうと諸如来の生起がなかろうと、法成立性、法決定性、此縁性ある、その界が存続しています。 |
出典: sn12.20
…中略…
出典: sn12.20
またsn12.21にはこのような表現があります。
| iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, | 色はかくあり、色の集起はかくあり、色の消滅はかくあり、受はかくあり、受の集起はかくあり、受の消滅はかくあり、 |
| iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo , | 想はかくあり、想の集起はかくあり、想の消滅はかくあり、 |
| iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo. | 行はかくあり、行の集起はかくあり、行の消滅はかくあり、識はかくあり、識の集起はかくあり、識の消滅はかくある。 |
| Iti imasmiṃ sati idaṃ hoti, imassuppādā idaṃ uppajjati. | かくして これがあればそれがあり これの生起よりそれは生じる |
| Imasmiṃ asati idaṃ na hoti, imassa nirodhā idaṃ nirujjhati. | これがなければそれはなく これの滅ゆえにそれは滅する |
| Yadidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; | すなわち、無明に縁りて行があり、 |
| saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… | 行に縁りて識があり、 … 中略 … |
| evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. | このように、この苦蘊全体の集起があります。 |
出典: sn12.21
類語 samudaya:集起、uppāda:生起、udaya:生起、出現、udayabbaya:生滅
paṭiccasamuppāda:縁起、paṭiccasamuppanna:縁生、upanisā:由縁、vayadhamma:衰滅法
paṭiccasamuppada.1759564982.txt.gz · 最終更新: by h1roemon
