sn12.4
文書の過去の版を表示しています。
sn12.4『毘婆尸経』Vipassīsuttaṃ
| Sāvatthiyaṃ viharati…pe… | (世尊は)サーヴァッティーに住されていた。…中略… |
| ‘‘vipassissa, bhikkhave, bhagavato arahato sammāsambuddhassa pubbeva sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi . | 「比丘たちよ、阿羅漢・正等覚者たるヴィパッシー世尊が等覚以前、まだ現等覚していない菩薩のとき、この(思い)があった。 |
| ‘kicchaṃ vatāyaṃ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca. | 『ああ、この苦難に陥った生命は生まれ、衰え、死に、没し、再生する。 |
| Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṃ nappajānāti jarāmaraṇassa. | そしてしかも、この苦なる老死の出離を了知しない。 |
| Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṃ paññāyissati jarāmaraṇassā’’’ti? | いったい何時、この苦なる老死の出離は知られるのだろうか?』と。 |
| ‘‘Atha kho bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | そのとき比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, kiṃpaccayā jarāmaraṇa’nti? | 『いったい何があれば老死があり、何に縁りて老死があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇa’’’nti. | 『生があれば老死があり、生に縁りて老死がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati jāti hoti, kiṃpaccayā jātī’ti? | 『いったい何があれば生があり、何に縁りて生があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘bhave kho sati jāti hoti, bhavapaccayā jātī’’’ti. | 『有があれば生があり、有に縁りて生がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati bhavo hoti, kiṃpaccayā bhavo’ti? | 『いったい何があれば有があり、何に縁りて有があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘upādāne kho sati bhavo hoti, upādānapaccayā bhavo’’’ti. | 『取があれば有があり、取に縁りて有がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati upādānaṃ hoti, kiṃpaccayā upādāna’nti? | 『いったい何があれば取があり、何に縁りて取があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘taṇhāya kho sati upādānaṃ hoti, taṇhāpaccayā upādāna’’’nti. | 『渇愛があれば取があり、渇愛に縁りて取がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati taṇhā hoti, kiṃpaccayā taṇhā’ti? | 『いったい何があれば渇愛があり、何に縁りて渇愛があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘vedanāya kho sati taṇhā hoti, vedanāpaccayā taṇhā’’’ti. | 『受があれば渇愛があり、受に縁りて渇愛がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati vedanā hoti, kiṃpaccayā vedanā’ti? | 『いったい何があれば受があり、何に縁りて受があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘phasse kho sati vedanā hoti, phassapaccayā vedanā’’’ti. | 『触があれば受があり、触に縁りて受がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati phasso hoti, kiṃpaccayā phasso’ti? | 『いったい何があれば触があり、何に縁りて触があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘saḷāyatane kho sati phasso hoti, saḷāyatanapaccayā phasso’’’ti. | 『六処があれば触があり、六処に縁りて触がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati saḷāyatanaṃ hoti, kiṃpaccayā saḷāyatana’nti? | 『いったい何があれば六処があり、何に縁りて六処があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘nāmarūpe kho sati saḷāyatanaṃ hoti, nāmarūpapaccayā saḷāyatana’’’nti. | 『名色があれば六処があり、名色に縁りて六処がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati nāmarūpaṃ hoti, kiṃpaccayā nāmarūpa’nti? | 『いったい何があれば名色があり、何に縁りて名色があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṃ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpa’’’nti. | 『識があれば名色があり、識に縁りて名色がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati viññāṇaṃ hoti, kiṃpaccayā viññāṇa’nti? | 『いったい何があれば識があり、何に縁りて識があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘saṅkhāresu kho sati viññāṇaṃ hoti, saṅkhārapaccayā viññāṇa’’’nti. | 『行があれば識があり、行に縁りて識がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho sati saṅkhārā honti, kiṃpaccayā saṅkhārā’ti? | 『いったい何があれば行があり、何に縁りて行があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘avijjāya kho sati saṅkhārā honti, avijjāpaccayā saṅkhārā’’’ti. | 『無明があれば行があり、無明に縁りて行がある』と。 |
| ‘‘Iti hidaṃ avijjāpaccayā saṅkhārā; | かくしてこれが、無明に縁りて行があり、 |
| saṅkhārapaccayā viññāṇaṃ…pe… | 行に縁りて識があり、 … 中略 … |
| evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. | このように、この苦蘊全体の集起があります。 |
| ‘Samudayo, samudayo’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. | 比丘たちよ、『集起、集起』と、ビパッシー菩薩にはかつて聞いたことのない法において眼が生じ、智が生じ、慧が生じ、明が生じ、光が生じた。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti? | 『いったい何がなければ老死はなく、何の滅ゆえに老死の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘jātiyā kho asati jarāmaraṇaṃ na hoti, jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’’’ti. | 『生がなければ老死はなく、生の滅ゆえに老死の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati jāti na hoti, kissa nirodhā jātinirodho’ti? | 『いったい何がなければ生はなく、何の滅ゆえに生の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘bhave kho asati jāti na hoti, bhavanirodhā jātinirodho’’’ti. | 『有がなければ生はなく、有の滅ゆえに生の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati bhavo na hoti, kissa nirodhā bhavanirodho’ti? | 『いったい何がなければ有はなく、何の滅ゆえに有の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘upādāne kho asati bhavo na hoti, upādānanirodhā bhavanirodho’’’ti. | 『取がなければ有はなく、取の滅ゆえに有の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati upādānaṃ na hoti, kissa nirodhā upādānanirodho’ti? | 『いったい何がなければ取はなく、何の滅ゆえに取の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘taṇhāya kho asati upādānaṃ na hoti, taṇhānirodhā upādānanirodho’’’ti. | 『渇愛がなければ取はなく、渇愛の滅ゆえに取の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati taṇhā na hoti, kissa nirodhā taṇhānirodho’ti? | 『いったい何がなければ渇愛はなく、何の滅ゆえに渇愛の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘vedanāya kho asati taṇhā na hoti, vedanānirodhā taṇhānirodho’’’ti. | 『受がなければ渇愛はなく、受の滅ゆえに渇愛の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati vedanā na hoti, kissa nirodhā vedanānirodho’ti? | 『いったい何がなければ受はなく、何の滅ゆえに受の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘phasse kho asati vedanā na hoti, phassanirodhā vedanānirodho’’’ti. | 『触がなければ受はなく、触の滅ゆえに受の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati phasso na hoti, kissa nirodhā phassanirodho’ti? | 『いったい何がなければ触はなく、何の滅ゆえに触の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘saḷāyatane kho asati phasso na hoti, saḷāyatananirodhā phassanirodho’’’ti. | 『六処がなければ触はなく、六処の滅ゆえに触の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati saḷāyatanaṃ na hoti, kissa nirodhā saḷāyatananirodho’ti? | 『いったい何がなければ六処はなく、何の滅ゆえに六処の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘nāmarūpe kho asati saḷāyatanaṃ na hoti, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho’’’ti. | 『名色がなければ六処はなく、名色の滅ゆえに六処の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati nāmarūpaṃ na hoti, kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti? | 『いったい何がなければ名色はなく、何の滅ゆえに名色の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘viññāṇe kho asati nāmarūpaṃ na hoti, viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’’’ti. | 『識がなければ名色はなく、識の滅ゆえに名色の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati viññāṇaṃ na hoti, kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti? | 『いったい何がなければ識はなく、何の滅ゆえに識の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘saṅkhāresu kho asati viññāṇaṃ na hoti, saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho’’’ti. | 『行がなければ識はなく、行の滅ゆえに識の滅がある』と。 |
| ‘‘Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa etadahosi . | さて比丘たちよ、ヴィパッシー菩薩にこの(思い)があった。 |
| ‘kimhi nu kho asati saṅkhārā na honti, kissa nirodhā saṅkhāranirodho’ti? | 『いったい何がなければ行はなく、何の滅ゆえに行の滅があるのか?』と。 |
| Atha kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo . | そして比丘たちよ、如理作意からヴィパッシー菩薩には智慧による現観があった。 |
| ‘avijjāya kho asati saṅkhārā na honti, avijjānirodhā saṅkhāranirodho’’’ti. | 『無明がなければ行はなく、無明の滅ゆえに行の滅がある』と。 |
| ‘‘Iti hidaṃ avijjānirodhā saṅkhāranirodho; | かくしてこれが、無明の滅ゆえに諸行の滅があり、 |
| saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho…pe… | 行の滅ゆえに識の滅があり、 … 中略 … |
| evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotīti. | このように、この苦蘊全体の滅があります。 |
| ‘Nirodho, nirodho’ti kho, bhikkhave, vipassissa bodhisattassa pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi’’. | 比丘たちよ、『滅、滅』と、ビパッシー菩薩にはかつて聞いたことのない法において眼が生じ、智が生じ、慧が生じ、明が生じ、光が生じた。」 |
sn12.4.1765888579.txt.gz · 最終更新: by h1roemon
