ユーザ用ツール

サイト用ツール


sn54.6

sn54.6『阿梨多経』Ariṭṭhasuttaṃ

Sāvatthinidānaṃ. サーヴァッティーにちなむ話。
Tatra kho bhagavā…pe… そのとき世尊は …中略…
etadavoca . こう言われた。
‘‘bhāvetha no tumhe bhikkhave, ānāpānassati’’nti?「比丘たちよ、君たちは入出息念修養していますか?」と。
Evaṃ vutte āyasmā ariṭṭho bhagavantaṃ etadavoca . このように説かれたとき、アリッタ尊者は世尊にこう言った。
‘‘ahaṃ kho, bhante, bhāvemi ānāpānassati’’nti.「尊者よ、私は入出息念修養しています」と。
‘‘Yathā kathaṃ pana tvaṃ, ariṭṭha, bhāvesi ānāpānassati’’nti?「ではアリッタよ、君はどのように入出息念修養していますか?」と。
‘‘Atītesu me, bhante, kāmesu kāmacchando pahīno, anāgatesu me kāmesu kāmacchando vigato, ajjhattabahiddhā [ajjhattaṃ bahiddhā (syā. kaṃ. pī. ka.)] ca me dhammesu paṭighasaññā suppaṭivinītā.「尊者よ、私には過去の諸欲について欲望じられ、私には未来の諸欲について欲望は離れ、そして私には内外諸法について反感がよく駆逐されています。
So [sohaṃ (?)] satova assasissāmi, satova passasissāmi. その私はただじて入息し、ただじて出息します。
Evaṃ khvāhaṃ, bhante, bhāvemi ānāpānassati’’nti. 尊者よ、私はこのように入出息念修養しています」と。
‘‘‘Atthesā, ariṭṭha, ānāpānassati, nesā natthī’ti vadāmi.「アリッタよ、これは入出息念であり、これが無いとは言いません。
Api ca, ariṭṭha, yathā ānāpānassati vitthārena paripuṇṇā hoti taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; しかしアリッタよ、どのように入出息念詳説によって円満となるのか、それを聞き、充分に作意しなさい。
bhāsissāmī’’ti. 私は語りましょう」と。
‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā ariṭṭho bhagavato paccassosi.「尊者よ、そのように」と、アリッタ尊者は世尊に応じた。
Bhagavā etadavoca . 世尊はこう言われた。
‘‘Kathañca, ariṭṭha, ānāpānassati vitthārena paripuṇṇā hoti?「アリッタよ、ではどのように入出息念詳説によって円満となるのか?
Idha, ariṭṭha, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. アリッタよ、ここに比丘は森に行くか、樹の根元に行くか、あるいはき家に行き、結跏を組み、まっすぐ定置して、面前現前させて座ります。
So satova assasati, satova passasati. 彼はただじて入息し、ただじて出息します。
Dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti…pe… 長く入息しつつ『長く入息している』と了知し、 …中略…4)
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.放棄随観しつつ入息しよう』と学び、『放棄随観しつつ出息しよう』と学びます。
Evaṃ kho, ariṭṭha, ānāpānassati vitthārena paripuṇṇā hotī’’ti. アリッタよ、このように入出息念詳説によって円満となります」と。
4)
中略(…pe…)補填:
Dīghaṃ vā assasanto ‘dīghaṃ assasāmī’ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto ‘dīghaṃ passasāmī’ti pajānāti;(1)1)長く入息しつつ『長く入息している』と了知し、長く出息しつつ『長く出息している』と了知します。
rassaṃ vā assasanto ‘rassaṃ assasāmī’ti pajānāti, rassaṃ vā passasanto ‘rassaṃ passasāmī’ti pajānāti; 短く入息しつつ『短く入息している』と了知し、短く出息しつつ『短く出息している』と了知します。
‘sabbakāyappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sabbakāyappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati;『全体験しつつ入息しよう』と学び、『全体験しつつ出息しよう』と学びます。
‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati;身行鎮めつつ入息しよう』と学び、『身行鎮めつつ出息しよう』と学びます。2)
‘pītippaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘pītippaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati;(2)『喜悦体験しつつ入息しよう』と学び、『喜悦体験しつつ出息しよう』と学びます。
‘sukhappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘sukhappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati;体験しつつ入息しよう』と学び、『体験しつつ出息しよう』と学びます。
‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittasaṅkhārappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati;心行体験しつつ入息しよう』と学び、『心行体験しつつ出息しよう』と学びます。3)
‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘passambhayaṃ cittasaṅkhāraṃ passasissāmī’ti sikkhati;心行鎮めつつ入息しよう』と学び、『心行鎮めつつ出息しよう』と学びます。
‘cittappaṭisaṃvedī assasissāmī’ti sikkhati, ‘cittappaṭisaṃvedī passasissāmī’ti sikkhati;(3)『体験しつつ入息しよう』と学び、『体験しつつ出息しよう』と学びます。
‘abhippamodayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘abhippamodayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati;を大いに喜ばせつつ入息しよう』と学び、『を大いに喜ばせつつ出息しよう』と学びます。
‘samādahaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘samādahaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati;定めつつ入息しよう』と学び、『定めつつ出息しよう』と学びます。
‘vimocayaṃ cittaṃ assasissāmī’ti sikkhati, ‘vimocayaṃ cittaṃ passasissāmī’ti sikkhati;解脱させつつ入息しよう』と学び、『解脱させつつ出息しよう』と学びます。
‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘aniccānupassī passasissāmī’ti sikkhati;(4)『無常随観しつつ入息しよう』と学び、『無常随観しつつ出息しよう』と学びます。
‘virāgānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘virāgānupassī passasissāmī’ti sikkhati;離貪随観しつつ入息しよう』と学び、『離貪随観しつつ出息しよう』と学びます。
‘nirodhānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘nirodhānupassī passasissāmī’ti sikkhati;随観しつつ入息しよう』と学び、『随観しつつ出息しよう』と学びます。
1)
四念処(身・受・心・法)との対応がわかるように便宜的に番号を付しています。
2)
身行とは出息・入息のようです。➡mn44_1
3)
心行とはのようです。➡mn44_1
出典: sn54.1
sn54.6.txt · 最終更新: by h1roemon