| Sāvatthiyaṃ viharati. | (世尊は)サーヴァッティーに住されていた。 |
| Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; | さてカラーラ・カッティヤ比丘はサーリプッタ尊者のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. | 近づいてサーリプッタ尊者と挨拶を交わした。 |
| Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. | 喜ばしい挨拶の話を交わしてから一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca . | 一隅に座ったカラーラ・カッティヤ尊者は、サーリプッタ尊者にこう言った。 |
| ‘‘moḷiyaphagguno, āvuso sāriputta, bhikkhu sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattoti. | 「友サーリプッタよ、モーリヤ・パッグナ比丘が学びを拒絶して還俗したそうです。 |
| Na hi nūna so āyasmā imasmiṃ dhammavinaye assāsamalatthāti. | きっとかの尊者は、この法と律において安息を得なかったのでしょう。 |
| Tena hāyasmā sāriputto imasmiṃ dhammavinaye assāsaṃ patto’’ti? | それではサーリプッタ尊者は、この法と律において安息を得ましたか?」と。 |
| ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, kaṅkhāmī’’ti. | 「友よ、私は疑いません」と。 |
| ‘‘Āyatiṃ, panāvuso’’ti? | 「友よ、はたして今後も?」と。 |
| ‘‘Na khvāhaṃ, āvuso, vicikicchāmī’’ti. | 「友よ、私は迷いません」と。1) |
| Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; | さてカラーラ・カッティヤ比丘は座から起き上がり、世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca . | 一隅に座ったカラーラ・カッティヤ比丘は、世尊にこう言った。 |
| ‘‘āyasmatā, bhante, sāriputtena aññā byākatā . | 「尊者よ、サーリプッタ尊者によって開悟が明言されました。 |
| ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī’’ti. | 『生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない』と了知する」と。 |
| Atha kho bhagavā aññataraṃ bhikkhuṃ āmantesi . | すると世尊は、とある比丘に呼びかけられた。 |
| ‘‘ehi tvaṃ, bhikkhu, mama vacanena sāriputtaṃ āmantehi . | 「さあ比丘よ、君は私の言葉をもって、サーリプッタに呼びかけなさい。 |
| ‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’’ti. | 『友、サーリプッタよ、師があなたをお呼びです』と。 |
| ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; | 「尊者よ、そのように」と、その比丘は世尊に応えて、サーリプッタ尊者のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca . | 近づくとサーリプッタ尊者にこう言った。 |
| ‘‘satthā taṃ, āvuso sāriputta, āmantetī’’ti. | 「友、サーリプッタよ、師があなたをお呼びです」と。 |
| ‘‘Evaṃ, āvuso’’ti kho āyasmā sāriputto tassa bhikkhuno paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; | 「友よ、そのように」と。サーリプッタ尊者は、その比丘に応えて、世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ sāriputtaṃ bhagavā etadavoca . | 一隅に座ったサーリプッタ尊者に、世尊はこう言われた。 |
| ‘‘saccaṃ kira tayā, sāriputta, aññā byākatā . | 「サーリプッタよ、君によって開悟が明言されたのは本当ですか、 |
| ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāmī’’ti? | 『生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない』と了知する」と?。 |
| ‘‘Na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho [attho ca (syā. kaṃ. ka.)] vutto’’ti. | 「尊者よ、これらの句やこれらの表現によって(開悟の)意義は言われてません」と。 |
| ‘‘Yena kenacipi, sāriputta, pariyāyena kulaputto aññaṃ byākaroti, atha kho byākataṃ byākatato daṭṭhabba’’nti. | 「しかしサーリプッタよ、およそ何らかの理により良家の子息が開悟を明言するなら、そこで明言は明言されたと見られるべきです」と。 |
| ‘‘Nanu ahampi, bhante, evaṃ vadāmi . | 「けれども尊者よ、私はこのように言いませんでしたか。 |
| ‘na kho, bhante, etehi padehi etehi byañjanehi attho vutto’’’ti. | 『尊者よ、これらの句やこれらの表現によって(開悟の)意義は言われてません。』」と。 |
| ‘‘Sace taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | 「サーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘kathaṃ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṃ passatā aññā byākatā . | 『では友サーリプッタよ、あなたはいかに知り、いかに見るときに開悟が明言されるのですか、 |
| khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. | ”生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない。”と了知する』と。 |
| Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? | サーリプッタよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
| ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ . | 「尊者よ、もし彼らが私にこう問うなら、 |
| ‘kathaṃ jānatā pana tayā, āvuso sāriputta, kathaṃ passatā aññā byākatā . | 『では友サーリプッタよ、あなたはいかに知り、いかに見るときに開悟が明言されるのですか、 |
| khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti; | ”生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない。”と了知する』と。 |
| evaṃ puṭṭhohaṃ [puṭṭho ahaṃ (syā. kaṃ.), puṭṭhāhaṃ (pī. ka.)], bhante, evaṃ byākareyyaṃ . | 尊者よ、そう問われた私は、こう解答するでしょう。 |
| ‘yaṃnidānā, āvuso, jāti, tassa nidānassa khayā khīṇasmiṃ khīṇāmhīti viditaṃ. | 『友よ、それに起因して生があるようなその起因の尽滅ゆえに、尽滅のとき”私は尽滅した”と見出され、 |
| Khīṇāmhīti viditvā . | ”私は尽滅した”と見出されてから、 |
| khīṇājāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. | ”生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない。”と了知します』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう」と。 |
| ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | 「ではサーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? | 『では友サーリプッタよ、生は何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源ですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭho taṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? | サーリプッタよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
| ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ . | 「尊者よ、もし彼らが私にこう問うなら、 |
| ‘jāti panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? | 『では友サーリプッタよ、生は何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源ですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ . | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう、 |
| ‘jāti kho, āvuso, bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā’ti. | 『友よ、生は有が起因で、有が起源で、有が出処で、有が発生源です』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう」と。 |
| ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | 「ではサーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? | 『では友サーリプッタよ、有は何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源ですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? | サーリプッタよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
| ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ . | 「尊者よ、もし彼らが私にこう問うなら、 |
| ‘bhavo panāvuso sāriputta, kiṃnidāno kiṃsamudayo kiṃjātiko kiṃpabhavo’ti? | 『では友サーリプッタよ、有は何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源ですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ . | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう、 |
| ‘bhavo kho, āvuso, upādānanidāno upādānasamudayo upādānajātiko upādānappabhavo’ti. | 『友よ、有は取が起因で、取が起源で、取が出処で、取が発生源です』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう」と。 |
| ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | 「ではサーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘upādānaṃ panāvuso…pe… | 『では友よ、取は …中略… |
| sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | ではサーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| taṇhā panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? | 『では友サーリプッタよ、渇愛は何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源ですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? | サーリプッタよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
| ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ . | 「尊者よ、もし彼らが私にこう問うなら、 |
| taṇhā panāvuso sāriputta, kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā’ti? | 『では友サーリプッタよ、渇愛は何が起因で、何が起源で、何が出処で、何が発生源ですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ . | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう、 |
| ‘taṇhā kho, āvuso, vedanānidānā vedanāsamudayā vedanājātikā vedanāpabhavā’ti. | 『渇愛は、受が起因で、受が起源で、受が出処で、受が発生源です』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう」と。 |
| ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | 「ではサーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘kathaṃ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti. | 『では友サーリプッタよ、あなたはいかに知り、いかに見るとき、受のうちに喜びは現前しなかったのですか?』と。 |
| Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? | サーリプッタよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
| ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ . | 「尊者よ、もし彼らが私にこう問うなら、 |
| ‘kathaṃ jānato pana te, āvuso sāriputta, kathaṃ passato yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ . | 『では友サーリプッタよ、あなたはいかに知り、いかに見るとき、受のうちに喜びは現前しなかったのですか?』と。尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう、 |
| ‘tisso kho imā, āvuso, vedanā. | 『友よ、これら三種の受がある。 |
| Katamā tisso? | いかなる三つか? |
| Sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā. | 楽受、苦受、不苦不楽受。 |
| Imā kho, āvuso, tisso vedanā aniccā. | 友よ、これら三種の受は無常です。 |
| Yadaniccaṃ taṃ dukkhanti viditaṃ [viditā (ṭīkā)], yā vedanāsu nandī sā na upaṭṭhāsī’ti. | 無常なるもの、それは苦であると見出されたとき、受のうちに喜びが現前しませんでした』と。 |
| Evaṃ, puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう」と。 |
| ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta. | 『善きかな、善きかな。サーリプッタよ。 |
| Ayampi kho, sāriputta, pariyāyo, etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya . | サーリプッタよ、その意義の簡略な解答のために、この理もあります。 |
| ‘yaṃ kiñci vedayitaṃ taṃ dukkhasmi’’’nti. | 『何であれ感受されたもの、それは苦のうちにある』」と。2) |
| ‘‘Sace pana taṃ, sāriputta, evaṃ puccheyyuṃ . | 「ではサーリプッタよ、もし人々が君にこう問うなら、 |
| ‘kathaṃ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā . | 『では友サーリプッタよ、あなたのいかなる解脱によって開悟は明言されるのですか、 |
| khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti? | ”生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない。”と了知する?』と。 |
| Evaṃ puṭṭho tvaṃ, sāriputta, kinti byākareyyāsī’’ti? | サーリプッタよ、こう問われた君は何と解答しますか?」と。 |
| ‘‘Sace maṃ, bhante, evaṃ puccheyyuṃ . | 「尊者よ、もし彼らが私にこう問うなら、 |
| ‘kathaṃ vimokkhā pana tayā, āvuso sāriputta, aññā byākatā . | 『では友サーリプッタよ、あなたのいかなる解脱によって開悟は明言されるのですか、 |
| khīṇā jāti vusitaṃ brahmacariyaṃ kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyāti pajānāmī’ti. | ”生は尽き、梵行は修められ、なすべきはなされた。二度とこの状態はない。”と了知する』と。 |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyyaṃ . | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう、 |
| ‘ajjhattaṃ vimokkhā khvāhaṃ, āvuso, sabbupādānakkhayā tathā sato viharāmi yathā sataṃ viharantaṃ āsavā nānussavanti, attānañca nāvajānāmī’ti. | 『友よ、私は、一切の取の尽滅による内なる解脱ゆえに、諸漏が念じつつ住する者に随流しないように、そのように念じつつ住し、自己を軽視しません。』と |
| Evaṃ puṭṭhohaṃ, bhante, evaṃ byākareyya’’nti. | 尊者よ、そう問われた私はこう解答するでしょう」と。 |
| ‘‘Sādhu sādhu, sāriputta. | 「善きかな、善きかな。サーリプッタよ。 |
| Ayampi kho sāriputta, pariyāyo etasseva atthassa saṃkhittena veyyākaraṇāya . | サーリプッタよ、その意義の簡略な解答のために、この理もあります。 |
| ye āsavā samaṇena vuttā tesvāhaṃ na kaṅkhāmi, te me pahīnāti na vicikicchāmī’’ti. | およそ沙門により説かれた諸漏、私はそれらについて疑わず、それらは私により断じられたのかと迷わない」と。3) |
| Idamavoca bhagavā. | 世尊はこう言われた。 |
| Idaṃ vatvā sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi. | こう言われて、善逝は座から起き上がると僧房へ入られた。 |
| Tatra kho āyasmā sāriputto acirapakkantassa bhagavato bhikkhū āmantesi . | そのときサーリプッタ尊者は、世尊が立ち去られてまもなく、比丘たちへ呼びかけた。 |
| ‘‘pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṃ. | 「友よ、世尊は私にかつて体験しない初の質問をされ、それには私の遅れがありました。 |
| Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi, tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi . | しかし友よ、世尊は、私の初の質問(の返答)に随喜されたので、そのとき私に、この(思い)がありました。 |
| divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. | たとえ世尊が私に一昼、様々な句、様々な理によりこの意義を問われても、私は一昼、様々な句、様々な理によりその意義を世尊へ解答するでしょう。 |
| Rattiṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. | たとえ世尊が私に一夜、様々な句、様々な理によりこの意義を問われても、私は一夜、様々な句、様々な理によりその意義を世尊へ解答するでしょう。 |
| Rattindivaṃ [rattidivaṃ (ka.)] cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattindivampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. | たとえ世尊が私に一昼夜、様々な句、様々な理によりこの意義を問われても、私は一昼夜、様々な句、様々な理によりその意義を世尊へ解答するでしょう。 |
| Dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… | たとえ世尊が私に二昼夜、この意義を …中略… |
| dve rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… | 私は二昼夜、その意義を世尊へ解答するでしょう。 …中略… |
| tīṇi rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… | たとえ世尊が私に三昼夜、この意義を …中略… |
| tīṇi rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… | 私は三昼夜、その意義を世尊へ解答するでしょう。 …中略… |
| cattāri rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… | たとえ世尊が私に四昼夜、この意義を …中略… |
| cattāri rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… | 私は四昼夜、その意義を世尊へ解答するでしょう。 …中略… |
| pañca rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… | たとえ世尊が私に五昼夜、この意義を …中略… |
| pañca rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… | 私は五昼夜、その意義を世尊へ解答するでしょう。 …中略… |
| cha rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya…pe… | たとえ世尊が私に六昼夜、この意義を …中略… |
| cha rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ…pe… | 私は六昼夜、その意義を世尊へ解答するでしょう。 …中略… |
| satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. | たとえ世尊が私に七昼夜、様々な句、様々な理によりこの意義を問われても、私は七昼夜、様々な句、様々な理によりその意義を世尊へ解答するでしょう」と。 |
| Atha kho kaḷārakhattiyo bhikkhu uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami; | さてカラーラ・カッティヤ比丘は座から起き上がり、世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho kaḷārakhattiyo bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca . | 一隅に座ったカラーラ・カッティヤ比丘は、世尊にこう言った。 |
| ‘‘āyasmatā, bhante, sāriputtena sīhanādo nadito . | 「尊者よ、サーリプッタ尊者によって獅子吼がなされました。 |
| pubbe appaṭisaṃviditaṃ maṃ, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ apucchi, tassa me ahosi dandhāyitattaṃ. | 『友よ、世尊は私にかつて体験しない初の質問をされ、それには私の遅れがありました。 |
| Yato ca kho me, āvuso, bhagavā paṭhamaṃ pañhaṃ anumodi, tassa mayhaṃ, āvuso, etadahosi . | しかし友よ、世尊は、私の初の質問(の返答)に随喜されたので、そのとき私に、この(思い)がありました。 |
| divasaṃ cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, divasampāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi; | たとえ世尊が私に一昼、様々な句、様々な理によりこの意義を問われても、私は一昼、様々な句、様々な理によりその意義を世尊へ解答するでしょう。 |
| rattiṃ cepi…pe… | たとえ 一夜、…中略… |
| rattindivaṃ cepi maṃ bhagavā…pe… | たとえ世尊が私に一昼夜、 …中略… |
| dve rattindivāni cepi maṃ bhagavā…pe… | たとえ世尊が私に二昼夜、 …中略… |
| tīṇi… | 三 … |
| cattāri… | 四 … |
| pañca… | 五 … |
| cha… | 六 … |
| satta rattindivāni cepi maṃ bhagavā etamatthaṃ puccheyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipāhaṃ bhagavato etamatthaṃ byākareyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. | たとえ世尊が私に七昼夜、様々な句、様々な理によりこの意義を問われても、私は七昼夜、様々な句、様々な理によりその意義を世尊へ解答するでしょう』」と。 |
| ‘‘Sā hi, bhikkhu, sāriputtassa dhammadhātu suppaṭividdhā, yassā dhammadhātuyā suppaṭividdhattā divasaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, | 「なぜなら比丘よ、サーリプッタにはその法界がよく見抜かれていて、その法界のよく見抜かれたゆえ、たとえ一昼、様々な句、様々な理により私がサーリプッタへこの意義を問うても、 |
| divasampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi. | サーリプッタは一昼、様々な句、様々な理によりこの意義を私へ解答するでしょう。 |
| Rattiṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, rattimpi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya…pe… | たとえ一夜、様々な句、様々な理により私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは一夜、様々な句、様々な理によりこの意義を私へ解答するでしょう。 …中略… |
| rattindivaṃ cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, rattindivampi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya … | たとえ一昼夜、私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは一昼夜、この意義を私へ解答するでしょう。 … |
| dve rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, dve rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… | たとえ二昼夜、私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは二昼夜、この意義を私へ解答するでしょう。 … |
| tīṇi rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, tīṇi rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… | たとえ三昼夜、私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは三昼夜、この意義を私へ解答するでしょう。 … |
| cattāri rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, cattāri rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… | たとえ四昼夜、私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは四昼夜、この意義を私へ解答するでしょう。 … |
| pañca rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, pañca rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… | たとえ五昼夜、私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは五昼夜、この意義を私へ解答するでしょう。 … |
| cha rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ, cha rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya… | たとえ六昼夜、私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは六昼夜、この意義を私へ解答するでしょう。 … |
| satta rattindivāni cepāhaṃ sāriputtaṃ etamatthaṃ puccheyyaṃ aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehi, satta rattindivānipi me sāriputto etamatthaṃ byākareyya aññamaññehi padehi aññamaññehi pariyāyehī’’ti. | たとえ七昼夜、様々な句、様々な理により私がサーリプッタへこの意義を問うても、サーリプッタは七昼夜、様々な句、様々な理によりこの意義を私へ解答するでしょう」と。 |