ユーザ用ツール

サイト用ツール


ajjhatta

文書の過去の版を表示しています。


ajjhattaajjhattika
内の内に
内部の内部に

:d: 自の, 内の, 個人的な


常套句として頻出語です。

Yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā, sabbaṃ viññāṇaṃ netaṃ mama nesohamasmi na meso attāti; 過去・未来・現在のいかなるであれ、内の外の粗雑な、微細な、劣った、優れた、遠く、近くのあらゆるを『これは私のものではない、これは私ではない、これは私の我ではない』と、
出典: sn12.70

六内処という言葉から、とは、すなわち身体の内を示していることがわかります。
たとえばmn28_2:「友よ、もし内なるが壊れてなくても、しかし外の諸色が認識範囲に来ず、適切な集中がないなら、それだけでは対応する部分の顕現はない。」ここで『内なる』というのは肉眼のことです。心眼ではありません。

類語 :a: bahiddhā(bāhira):外の


Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā santaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, atthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti;  比丘たちよ、ここに比丘は、を見て、内にがあるとき、『私の内にがある』と了知し、
asantaṃ vā ajjhattaṃ rāgadosamohaṃ, natthi me ajjhattaṃ rāgadosamohoti pajānāti.  内にがないとき、『私の内にはない』と了知します。
出典: sn35.153
‘‘Tayo kho, mahārāja, purisassa dhammā ajjhattaṃ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.「大王よ、三が人の内に生じるとき、不利益・・非安住生じます。
出典: sn3.2
‘‘Kāye vā hānanda, sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ. アーナンダよ、があるとき身思として内に苦楽が生じます。
出典: sn12.25
‘‘Kismiṃ nu kho, bhikkhave, sati, kiṃ upādāya uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkha’’nti?「比丘たちよ、いったい何があるとき、何を取し内に苦楽生じるのでしょうか?」と。
出典: sn22.150
Santañca ajjhattaṃ rūpesu rāgaṃ ‘atthi me ajjhattaṃ rūpesu rāgo’ti pajānāti. そして内に諸色へのがあるとき『私の内に諸色へのがある』と了知します。
Yaṃ taṃ, upavāṇa, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rūpappaṭisaṃvedī ca hoti rūparāgappaṭisaṃvedī ca. ウパヴァーナよ、およそ比丘がを見て体験者、そしてへの体験者になり、
出典: sn35.70
Evameva kho, bhikkhave, cakkhusmiṃ sati cakkhusamphassapaccayā uppajjati ajjhattaṃ sukhaṃ dukkhaṃ…pe… まさにそのように比丘たちよ、があるとき、縁りて内に苦楽が生じ、 …中略…
出典: sn35.236
‘‘Ajjhattikaṃ, bhikkhave, aṅganti karitvā nāññaṃ ekaṅgampi samanupassāmi sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ uppādāya, yathayidaṃ .「比丘たちよ、七覚支生起のための内なる支分(要素)として、私は他に一つの支分すら見出しません 。
bhikkhave, yonisomanasikāro. 比丘たちよ、それはすなわち如理作意です。
出典: sn46.49
‘idha bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati.『ここに比丘は寂滅ゆえに、内に明浄ある、統一した、なきなき、より生じた喜悦ある第二禅成就して住する。
Idaṃ vuccati dutiyaṃ jhāna’nti. これが第二禅と呼ばれる』と。
出典: sn40.2
ajjhatta.1761546809.txt.gz · 最終更新: by h1roemon