sn22.56『取転経』Upādānaparipavattasuttaṃ

Sāvatthinidānaṃ. サーヴァッティーにちなむ話。
‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā.「比丘たちよ、これら五取蘊があります。
Katame pañca? 五とは何か。
Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. 
Yāvakīvañcāhaṃ, bhikkhave, ime pañcupādānakkhandhe catuparivaṭṭaṃ yathābhūtaṃ nābbhaññāsiṃ, neva tāvāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ. どれほどであれ比丘たちよ、私がこれら五取蘊四転如実証知しない間は、比丘たちよ、私は決して、神々梵天を含む世界、沙門、婆羅門、王を含む人々のうちで『無上の正等覚現等覚した』と自認しませんでした。
Yato ca khvāhaṃ, bhikkhave, ime pañcupādānakkhandhe catuparivaṭṭaṃ yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ, athāhaṃ, bhikkhave, sadevake loke…pe… しかし比丘たちよ、私がこれら五取蘊四転如実証知したゆえに、そこで比丘たちよ、私は神々、 …中略…
sadevamanussāya anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti paccaññāsiṃ’’. 王を含む人々のうちで『無上の正等覚現等覚した』と自認したのです。
‘‘Kathañca catuparivaṭṭaṃ? それでは、どのような四転を(証知したのか)?
Rūpaṃ abbhaññāsiṃ, rūpasamudayaṃ abbhaññāsiṃ, rūpanirodhaṃ abbhaññāsiṃ, rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ; 証知し、集起証知し、証知し、に至る行道証知しました。
vedanaṃ… を …
saññaṃ… を …
saṅkhāre… を …
viññāṇaṃ abbhaññāsiṃ, viññāṇasamudayaṃ abbhaññāsiṃ, viññāṇanirodhaṃ abbhaññāsiṃ, viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññāsiṃ. 証知し、集起証知し、証知し、に至る行道証知しました。
‘‘Katamañca, bhikkhave, rūpaṃ? それでは比丘たちよ、とは何か?
Cattāro ca mahābhūtā catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ. 四大種と、四大種取による色
Idaṃ vuccati, bhikkhave, rūpaṃ. 比丘たちよ、これがと呼ばれます。
Āhārasamudayā rūpasamudayo; 集起ゆえに集起があり、
āhāranirodhā rūpanirodho. ゆえにがあります。
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo rūpanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . この八支聖道こそに至る行道です。すなわち、
sammādiṭṭhi…pe… 正見 …中略…
sammāsamādhi. 正定です。
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ rūpaṃ abhiññāya, evaṃ rūpasamudayaṃ abhiññāya, evaṃ rūpanirodhaṃ abhiññāya, evaṃ rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya rūpassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā. 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、このように集起証知し、このように証知し、このようにに至る行道証知し、厭離離貪のために行道した者たち。彼らはよき行道者です。
Ye suppaṭipannā, te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti. よき行道者たち、彼らはこの法と律に堅住します。
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ rūpaṃ abhiññāya…pe… 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、 …中略…
evaṃ rūpanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya, rūpassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā te suvimuttā. このようにに至る行道証知し、厭離離貪ゆえに取着せず解脱した者たち。彼らはよき解脱者です。
Ye suvimuttā te kevalino. よき解脱者たち、彼らは完全者です。
Ye kevalino vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya. 完全者たち、彼らには告知されるべき輪転はありません。
‘‘Katamā ca, bhikkhave, vedanā? それでは比丘たちよ、とは何か?
Chayime, bhikkhave, vedanākāyā . 比丘たちよ、これら六集まり
cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manosamphassajā vedanā. 触発触発触発触発触発触発
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, vedanā. 比丘たちよ、これがと呼ばれます。
Phassasamudayā vedanāsamudayo; 集起ゆえに集起があり、
phassanirodhā vedanānirodho. ゆえにがあります。
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . この八支聖道こそに至る行道です。すなわち、
sammādiṭṭhi…pe… 正見 …中略…
sammāsamādhi. 正定です。
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ vedanaṃ abhiññāya, evaṃ vedanāsamudayaṃ abhiññāya, evaṃ vedanānirodhaṃ abhiññāya, evaṃ vedanānirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya vedanāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā. 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、このように集起証知し、このように証知し、このようにに至る行道証知し、厭離離貪のために行道した者たち。彼らはよき行道者です。
Ye suppaṭipannā, te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti. よき行道者たち、彼らはこの法と律に堅住します。
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ vedanaṃ abhiññāya…pe… 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、 …中略…
evaṃ vedanānirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya…pe… このようにに至る行道証知し、 …中略…
vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya. 彼らには告知されるべき輪転はありません
‘‘Katamā ca, bhikkhave, saññā? それでは比丘たちよ、とは何か?
Chayime, bhikkhave, saññākāyā . 比丘たちよ、これら六集まり
rūpasaññā, saddasaññā, gandhasaññā, rasasaññā, phoṭṭhabbasaññā, dhammasaññā. 接触
Ayaṃ vuccati, bhikkhave, saññā. 比丘たちよ、これがと呼ばれます。
Phassasamudayā saññāsamudayo; 集起ゆえに集起があり、
phassanirodhā saññānirodho. ゆえにがあります。
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saññānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . この八支聖道こそに至る行道です。すなわち、
sammādiṭṭhi…pe… 正見 …中略…
sammāsamādhi…pe… 正定 …中略…
vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya. 彼らには告知されるべき輪転はありません
‘‘Katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? それでは比丘たちよ、とは何か?
Chayime, bhikkhave, cetanākāyā . 比丘たちよ、これら六集まり
rūpasañcetanā, saddasañcetanā, gandhasañcetanā, rasasañcetanā, phoṭṭhabbasañcetanā, dhammasañcetanā. 接触
Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. 比丘たちよ、これらがと呼ばれます。
Phassasamudayā saṅkhārasamudayo; 集起ゆえに集起があり、
phassanirodhā saṅkhāranirodho. ゆえにがあります。
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . この八支聖道こそに至る行道です。すなわち、
sammādiṭṭhi…pe… 正見 …中略…
sammāsamādhi. 正定です。
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ saṅkhāre abhiññāya, evaṃ saṅkhārasamudayaṃ abhiññāya, evaṃ saṅkhāranirodhaṃ abhiññāya, evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya saṅkhārānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā. 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、このように集起証知し、このように証知し、このようにに至る行道証知し、厭離離貪のために行道した者たち。彼らはよき行道者です。
Ye suppaṭipannā, te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti. よき行道者たち、彼らはこの法と律に堅住します。
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ saṅkhāre abhiññāya, evaṃ saṅkhārasamudayaṃ abhiññāya, evaṃ saṅkhāranirodhaṃ abhiññāya, evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya saṅkhārānaṃ nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā, te suvimuttā. 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、このように集起証知し、このように証知し、このようにに至る行道証知し、厭離離貪ゆえに取着せず解脱した者たち。彼らはよき解脱者です。
Ye suvimuttā, te kevalino. よき解脱者たち、彼らは完全者です。
Ye kevalino vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāya. 完全者たち、彼らには告知されるべき輪転はありません。
‘‘Katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ? それでは比丘たちよ、とは何か?
Chayime, bhikkhave, viññāṇakāyā . 比丘たちよ、これら六集まり
cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manoviññāṇaṃ. 
Idaṃ vuccati, bhikkhave, viññāṇaṃ. 比丘たちよ、これがと呼ばれます。
Nāmarūpasamudayā viññāṇasamudayo; 名色集起ゆえに集起があり、
nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho. 名色ゆえにがあります。
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo viññāṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . この八支聖道こそに至る行道です。すなわち、
sammādiṭṭhi…pe… 正見 …中略…
sammāsamādhi. 正定です。
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ viññāṇaṃ abhiññāya, evaṃ viññāṇasamudayaṃ abhiññāya, evaṃ viññāṇanirodhaṃ abhiññāya, evaṃ viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya viññāṇassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipannā, te suppaṭipannā. 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、このように集起証知し、このように証知し、このようにに至る行道証知し、厭離離貪のために行道した者たち。彼らはよき行道者です。
Ye suppaṭipannā, te imasmiṃ dhammavinaye gādhanti. よき行道者たち、彼らはこの法と律に堅住します。
‘‘Ye ca kho keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā evaṃ viññāṇaṃ abhiññāya, evaṃ viññāṇasamudayaṃ abhiññāya, evaṃ viññāṇanirodhaṃ abhiññāya, evaṃ viññāṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhiññāya viññāṇassa nibbidā virāgā nirodhā anupādā vimuttā, te suvimuttā. 比丘たちよ、沙門、婆羅門の誰であれ、このように証知し、このように集起証知し、このように証知し、このようにに至る行道証知し、厭離離貪ゆえに取着せず解脱した者たち。彼らはよき解脱者です。
Ye suvimuttā, te kevalino. よき解脱者たち、彼らは完全者です。
Ye kevalino vaṭṭaṃ tesaṃ natthi paññāpanāyā’’ti. 完全者たち、彼らには告知されるべき輪転はありません」と。

1)

1)
については感覚器官が列挙され、想とについては、感覚器官の対象物が列挙されています。