正法, 妙法
the true doctrine; the true dhamma, the best religion, good practice, the “doctrine of the good”
この語源は、以下のように諸説あるようです。
sat:善なる + dhamma:法
saṃ:正しい + dhamma:法
いずれにしろ、用例からはブッダの説かれた正しい法という意味でしょうか?(調査中)
| ‘‘Catunnaṃ kho, āvuso, satipaṭṭhānānaṃ abhāvitattā abahulīkatattā tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hoti. | 「友よ、四つの念処の修養されず、多修されたなかったゆえに、如来が般涅槃したのち、正法は長く存続しないのです。 |
| Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, | 比丘たちよ、この聖弟子は『正見を具えた』とも、『見を具えた』とも、『この正法に至った』とも、『この正法を見る』とも、 |
| sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. | 『有学の智を備えた』とも、『有学の明を備えた』とも、『法の流れに到達した』とも、『貫通の智慧ある聖者』とも、『不死の門を打って立つ』とも呼ばれます」と。 |
| Na tāva, kassapa, saddhammassa antaradhānaṃ hoti yāva na saddhammappatirūpakaṃ loke uppajjati. | カッサパよ、世間に偽の正法が生じない限り、それまで正法の消失はありません。 |
| ‘‘Sahāyā vatime bhikkhū, cirarattaṃ sametikā; | 「この朋友比丘は じつに長い間共におり |
| Sameti nesaṃ saddhammo, dhamme buddhappavedite. | 仏陀に説かれた法に 彼らの正法は合致する |
| ‘‘Pañcakkhandhe pariññāya, satta saddhammagocarā; | 五蘊を遍知して 七正法が行処である者たち |
| Pasaṃsiyā sappurisā, puttā buddhassa orasā. | 称賛されるべき善人 仏陀の跡継ぎ、息子たちは |
| ‘‘Sattaratanasampannā, tīsu sikkhāsu sikkhitā; | 七宝を具え 三学について学び |
| Anuvicaranti mahāvīrā, pahīnabhayabheravā. | 恐怖と怖れが断じられた大英雄たちは巡り歩く |
| Yā kho pana sā, bhikkhave, kaṅkhitā vicikicchitā aniṭṭhaṅgatatā saddhamme saṅkhāro so. | しかし比丘たちよ、正法について疑うこと、迷うこと、望まないこと。それは行です。 |
| ‘‘Catunnaṃ kho, āvuso, satipaṭṭhānānaṃ abhāvitattā abahulīkatattā saddhammaparihānaṃ hoti. | 「友よ、四つの念処の修養されず、多修されたなかったゆえに、正法の衰退があるのです。 |
| Sappurisasaṃsevo, saddhammassavanaṃ, yonisomanasikāro, dhammānudhammappaṭipatti . | 善人との交友、正法を聞くこと、如理作意、法の随法の実践。 |
| ime kho, bhikkhave, cattāro dhammā bhāvitā bahulīkatā sotāpattiphalasacchikiriyāya saṃvattantī’’ti. | 比丘たちよ、これら四法は修養され多修されると、預流果の実証をもたらします」と。 |
mn9:「友よ、いったいどのように聖弟子が正見者となり、その見がまっすぐに至り、法に確然たる浄信を具えた者、この正法に来た者となるのだろうか?」と。