文書の過去の版を表示しています。
随観、観察の、観察者の viewing, observing, realising
anu:随い、順に、次に、続いて + passati:見る、観察する = 従い見る、順に見る、見続ける
出入息念や四念処で頻出の重要語です。
| ‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘aniccānupassī passasissāmī’ti sikkhati; | (4)『無常を随観しつつ入息しよう』と学び、『無常を随観しつつ出息しよう』と学びます。 |
| Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; | 比丘たちよ、ここに比丘は、身において身を随観し熱意と正知と念ある者として住します。世間における羨望と憂を調伏しつつ。 |
類語 vipassati:観察、sampassati:正観する
| ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. | 「比丘たちよ、取される諸法について楽味の随観に住するなら渇愛が増長します。 |
| ‘‘Dhammānudhammappaṭipannassa, bhikkhave, bhikkhuno ayamanudhammo hoti yaṃ rūpe aniccānupassī vihareyya…pe… | 「比丘たちよ、法の随法を行道する比丘には、これが随法です。すなわち色における無常を随観して住し、 …中略… |
| ‘‘Saddhāpabbajitassa, bhikkhave, kulaputtassa ayamanudhammo hoti . | 「比丘たちよ、信により出家した良家の子息にはこれが随法になります。 |
| yaṃ rūpe aniccānupassī vihareyya. | すなわち色における無常を随観して住し、 |
| Vedanāya… | 受における … |
| saññāya… | 想における … |
| saṅkhāresu… | 行における … |
| viññāṇe aniccānupassī vihareyya…pe… | 識における無常を随観して住することです。 …中略… |
| ‘‘‘indriyasampanno, indriyasampanno’ti, bhante, vuccati. | 「尊者よ、『根を具えた者、根を具えた者』と言われます。 |
| Kittāvatā nu kho, bhante, indriyasampanno hotī’’ti? | 尊者よ、いったい何をもって根を具えた者となりますか?」と。 |
| ‘‘Cakkhundriye ce, bhikkhu, udayabbayānupassī viharanto cakkhundriye nibbindati…pe… | 「比丘よ、もし眼根において生滅を随観し住する者が、眼根について厭うなら、 …中略… |
| Sace paṇidahissati – anāgatamaddhānaṃ rājā assaṃ cakkavattī’ti, ‘tassa kho ayaṃ ijjhissati, sīlavato cetopaṇidhi visuddhattā dhammiko dhammikaṃ phalaṃ anupassatī’ti. | もし”未来の時、輪転王となろう”と所望するならば、その持戒者のこの心の所望は成功するであろう。如法者は、清浄性ゆえに如法の果を随観する』と。 |
| ‘‘‘Ayaṃ kāye kāyānupassanā’ti me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṃ udapādi, ñāṇaṃ udapādi, paññā udapādi, vijjā udapādi, āloko udapādi. | 「比丘たちよ、『これが身における身随観である』と、私にはかつて聞いたことのない法において眼が生じ、智が生じ、慧が生じ、明が生じ、光が生じました。 |
| Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. | 比丘たちよ、ここに比丘は、身において身を随観し熱意と正知と念ある者として住します。世間における羨望と憂を調伏しつつ。 |
| Tassa kāye kāyānupassino viharato kāyo pariññāto hoti. | 彼が身において身を随観しつつ住するとき、身は遍知されています。 |
| ‘aniccānupassī assasissāmī’ti sikkhati, ‘aniccānupassī passasissāmī’ti sikkhati; | (4)『無常を随観しつつ入息しよう』と学び、『無常を随観しつつ出息しよう』と学びます。 |