sn22.3
文書の過去の版を表示しています。
sn22.3『訶梨出迦尼経』Hāliddikānisuttaṃ
| Evaṃ me sutaṃ . | 私はこのように聞いた。 |
| ekaṃ samayaṃ āyasmā mahākaccāno avantīsu viharati kuraraghare [kulaghare (ka.)] papāte pabbate. | ある時、マハーカッチャーナ尊者はアヴァンティのクララガラ崖山に住していた。 |
| Atha kho hāliddikāni [hāliddakāni (sī.), haliddikāni (syā.)] gahapati yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkami; | さてハーリッディカーニ居士はマハーカッチャーナ尊者のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahākaccānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. | 近づくとマハーカッチャーナ尊者に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinno kho hāliddikāni gahapati āyasmantaṃ mahākaccānaṃ etadavoca . | 一隅に座ったハーリッディカーニ居士は、マハーカッチャーナ尊者にこう言った。 |
| ‘‘vuttamidaṃ, bhante, bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe . | 「尊者よ、『八偈の章、マーガンディヤの質問』で世尊はこう言われました。 |
| ‘‘Okaṃ pahāya aniketasārī, | 『家を断じて 住まいに行かない者 |
| Gāme akubbaṃ [akrubbaṃ (ka.)] muni santhavāni [sandhavāni (ka.)]; | 牟尼は 村で親交をなさない |
| Kāmehi ritto apurakkharāno [apurekkharāno (sī. suttanipātepi) moggallāne 5-135 suttampi oloketabbaṃ], | 諸欲が空虚な者は (何も)前におくことなく |
| Kathaṃ na viggayha janena kayirā’’ti. | 異執して 人々と話をなさない』と。 |
| ‘‘Imassa nu kho, bhante, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa kathaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti? | 尊者よ、いったいこの簡略な所説は、詳細にはどのように意味が見られるべきですか?」と。 |
| ‘‘Rūpadhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko. | 「居士よ、色界は識の家です。 |
| Rūpadhāturāgavinibandhañca [… vinibaddhañja (pī. sī. aṭṭha.)] pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati. | そして色界への貪の繋縛ある識が『家に行く者』と言われます。 |
| Vedanādhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko. | 居士よ、受界は識の家です。 |
| Vedanādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati. | そして受界への貪の繋縛ある識が『家に行く者』と言われます。 |
| Saññādhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko. | 居士よ、想界は識の家です。 |
| Saññādhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati. | そして想界への貪の繋縛ある識が『家に行く者』と言われます。 |
| Saṅkhāradhātu kho, gahapati, viññāṇassa oko. | 居士よ、行界は識の家です。 |
| Saṅkhāradhāturāgavinibandhañca pana viññāṇaṃ ‘okasārī’ti vuccati. | そして行界への貪の繋縛ある識が『家に行く者』と言われます。 |
| Evaṃ kho, gahapati, okasārī hoti. | 居士よ、『家に行く者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, anokasārī hoti? | では居士よ、『家に行かない者』はどのようでしょうか? |
| Rūpadhātuyā kho, gahapati, yo chando yo rāgo yā nandī [nandi (sī. syā. kaṃ. pī.)] yā taṇhā ye upayupādānā [upāyupādānā (sī. syā. kaṃ. pī.)] cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā [anabhāvakatā (sī. pī.), anabhāvaṃgatā (syā. kaṃ.)] āyatiṃ anuppādadhammā. | 居士よ、色界への欲、貪、喜び、渇愛、接近と取からの心の堅持と執持の随眠。如来のそれらは断じられ、根が断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。 |
| Tasmā tathāgato ‘anokasārī’ti vuccati. | それゆえ如来は『家に行かない者』と言われます。 |
| Vedanādhātuyā kho, gahapati… | 居士よ、受界への、 … |
| saññādhātuyā kho, gahapati… | 居士よ、想界への、 … |
| saṅkhāradhātuyā kho, gahapati… | 居士よ、行界への、 … |
| viññāṇadhātuyā kho, gahapati, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā te tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. | 居士よ、識界への欲、貪、喜び、渇愛、接近と取からの心の堅持と執持の随眠。如来のそれらは断じられ、根が断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。 |
| Tasmā tathāgato ‘anokasārī’ti vuccati. | それゆえ如来は『家に行かない者』と言われます。 |
| Evaṃ kho, gahapati, anokasārī hoti. | 居士よ、『家に行かない者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, niketasārī hoti? | では居士よ、『住まいに行く者』はどのようでしょうか? |
| Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, ‘niketasārī’ti vuccati. | 色特相における住まいの拡大と繋縛ゆえに『住まいに行く者』と言われます。 |
| Saddanimitta…pe… | 声特相における …中略… |
| gandhanimitta… | 香特相における … |
| rasanimitta… | 味特相における … |
| phoṭṭhabbanimitta… | 接触特相における … |
| dhammanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, ‘niketasārī’ti vuccati. | 法特相における住まいの拡大と繋縛ゆえに『住まいに行く者』と言われます。 |
| Evaṃ kho, gahapati, niketasārī hoti. | 居士よ、『住まいに行く者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, aniketasārī hoti? | では居士よ、『住まいに行かない者』はどのようでしょうか? |
| Rūpanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. | 居士よ、如来には、色特相における住まいの拡大と繋縛は断じられ、根が断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。 |
| Tasmā tathāgato ‘aniketasārī’ti vuccati. | それゆえ如来は『住まいに行かない者』と言われます。 |
| Saddanimitta… | 声特相における … |
| gandhanimitta… | 香特相における … |
| rasanimitta… | 味特相における … |
| phoṭṭhabbanimitta… | 接触特相における … |
| dhammanimittaniketavisāravinibandhā kho, gahapati, tathāgatassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. | 居士よ、如来には、法特相における住まいの拡大と繋縛は断じられ、根が断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。 |
| Tasmā tathāgato ‘aniketasārī’ti vuccati. | それゆえ如来は『住まいに行かない者』と言われます。 |
| Evaṃ kho, gahapati, aniketasārī hoti. | 居士よ、『住まいに行かない者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, gāme santhavajāto [sandhavajāto (ka.)] hoti? | では居士よ、『村で親交が生まれた者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, ekacco gihīhi [gihi (ka.)] saṃsaṭṭho viharati sahanandī sahasokī, sukhitesu sukhito, dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṃ āpajjati. | ここで居士よ、ある者は在家者たちと関わり共に喜び、共に悲しみ、(みなが)幸福なときに幸福に、苦しむときに苦しみ住し、なすべき所用が生じると自らそれらに専念します。 |
| Evaṃ kho, gahapati, gāme santhavajāto hoti. | 居士よ、『村で親交が生まれた者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, gāme na santhavajāto hoti? | では居士よ、『村で親交が生まれない者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, bhikkhu gihīhi [gihi (ka.)] asaṃsaṭṭho viharati na sahanandī na sahasokī na sukhitesu sukhito na dukkhitesu dukkhito, uppannesu kiccakaraṇīyesu na attanā tesu yogaṃ āpajjati. | 居士よ、ここに比丘は在家者たちと関わらず共に喜ばず、共に悲しみまず、(みなが)幸福なときに幸福にならず、苦しむときに苦しまず住し、なすべき所用が生じても自らそれらに専念しません。 |
| Evaṃ kho, gahapati, gāme na santhavajāto hoti. | 居士よ、『村で親交が生まれない者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, kāmehi aritto hoti? | では居士よ、『諸欲が空虚でない者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, ekacco kāmesu avigatarāgo hoti avigatachando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. | ここで居士よ、ある者は諸欲への貪が離れず、欲が離れず、愛情が離れず、渇きが離れず、熱悩が離れず、渇愛が離れていません。 |
| Evaṃ kho, gahapati, kāmehi aritto hoti. | 居士よ、『諸欲が空虚でない者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, kāmehi ritto hoti? | では居士よ、『諸欲が空虚な者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, ekacco kāmesu vigatarāgo hoti vigatachando vigatapemo vigatapipāso vigatapariḷāho vigatataṇho. | ここで居士よ、ある者は諸欲への貪が離れ、欲が離れ、愛情が離れ、渇きが離れ、熱悩が離れ、渇愛が離れています。 |
| Evaṃ kho, gahapati, kāmehi ritto hoti. | 居士よ、『諸欲が空虚な者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, purakkharāno hoti? | では居士よ、『前におく者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, ekaccassa evaṃ hoti . | ここで居士よ、ある者にはこのような(思い)があります。 |
| ‘evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃvedano siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃsañño siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃsaṅkhāro siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhāna’nti. | 『未来の時このような色でありたい、未来の時このような受でありたい、未来の時このような想でありたい、未来の時このような行でありたい、未来の時このような識でありたい』と。 |
| Evaṃ kho, gahapati, purakkharāno hoti. | 居士よ、『前におく者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, apurakkharāno hoti? | では居士よ、『前におかない者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, ekaccassa na evaṃ hoti . | ここで居士よ、ある者にはこのような(思い)はありません。 |
| ‘evaṃrūpo siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃvedano siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃsañño siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃsaṅkhāro siyaṃ anāgatamaddhānaṃ, evaṃviññāṇo siyaṃ anāgatamaddhāna’nti. | 『未来の時このような色でありたい、未来の時このような受でありたい、未来の時このような想でありたい、未来の時このような行でありたい、未来の時このような識でありたい』と。 |
| Evaṃ kho, gahapati, apurakkharāno hoti. | 居士よ、『前におかない者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, kathaṃ viggayha janena kattā hoti? | では居士よ、『異執して人々と話をなす者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, ekacco evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti . | ここで居士よ、ある者はこのような話をなす者です。 |
| ‘na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi; | 『君はこの法と律を理解してないが、 |
| ahaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāmi. | 私はこの法と律を理解している。 |
| Kiṃ tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānissasi? | 君はこの法と律を理解するだろうか? |
| Micchāpaṭipanno tvamasi; | 君は誤って行道しており、 |
| ahamasmi sammāpaṭipanno. | 私は正しく行道している。 |
| Pure vacanīyaṃ pacchā avaca; | 君は前に言われるべきことを後に言い、 |
| pacchā vacanīyaṃ pure avaca. | 後に言われるべきことを前に言った。 |
| Sahitaṃ me, asahitaṃ te. | 私の(話)は調和しており、君のは調和してない。 |
| Adhiciṇṇaṃ te viparāvattaṃ. | 君の到達された(考え)は逆である。 |
| Āropito te vādo; | 君は論破された。 |
| cara vādappamokkhāya. | (もう)行け、論から脱するために。 |
| Niggahitosi; | 君は言い負かされた、 |
| nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti. | もし出来るなら釈明せよ』と。 |
| Evaṃ kho, gahapati, kathaṃ viggayha janena kattā hoti. | 居士よ、『異執して人々と話をなす者』はこのようです。 |
| ‘‘Kathañca, gahapati, kathaṃ na viggayha janena kattā hoti? | では居士よ、『異執して人々と話をなさない者』はどのようでしょうか? |
| Idha, gahapati, bhikkhu na evarūpiṃ kathaṃ kattā hoti . | ここで居士よ、ある者はこのような話をなさない者です。 |
| ‘na tvaṃ imaṃ dhammavinayaṃ ājānāsi…pe… | 『君はこの法と律を理解してないが、 …中略… |
| nibbeṭhehi vā sace pahosī’ti. | もし出来るなら釈明せよ』と。 |
| Evaṃ kho, gahapati, kathaṃ na viggayha janena kattā hoti. | 居士よ、『異執して人々と話をなさない者』はこのようです。 |
| ‘‘Iti kho, gahapati, yaṃ taṃ vuttaṃ bhagavatā aṭṭhakavaggiye māgaṇḍiyapañhe . | かくして居士よ、『八偈の章、マーガンディヤの質問』でこう言われました、 |
| ‘‘Okaṃ pahāya aniketasārī, | 『家を断じて 住まいに行かない者 |
| Gāme akubbaṃ munisanthavāni; | 牟尼は 村で親交をなさない |
| Kāmehi ritto apurakkharāno, | 諸欲が空虚な者は (何も)前におくことなく |
| Kathaṃ na viggayha janena kayirā’’ti. | 異執して 人々と話をなさない』と。 |
| ‘‘Imassa kho, gahapati, bhagavatā saṃkhittena bhāsitassa evaṃ vitthārena attho daṭṭhabbo’’ti. | 居士よ、この簡略な所説は、詳細にはこのように意味が見られるべきです」と。 |
sn22.3.1763600954.txt.gz · 最終更新: by h1roemon
