appamāṇa
無量

:d: 無量  “without measure”, immeasurable, endless, boundless, unlimited, unrestricted all-permeating


a:否定 + pamāṇa:量, 分量 ⇒ 量り知れない

sn41.7sn42.8によるとappamāṇā cetovimutti:無量心解脱とは、による心解脱、悲心解脱、喜心解脱、捨心解脱からなるものです。

類語 :a: parittacetaso:小さい心の者、pamāṇakaraṇo:量れる


‘‘Yassa sakkariyamānassa, asakkārena cūbhayaṃ;「恭敬されても不恭敬によっても また両方でも
Samādhi na vikampati, appamāṇavihārino [appamādavihārino (pī. ka.) appamāṇoti hettha phalasamādhi, na sati]. その者の揺れ動かないような無量(心)住者
‘‘Taṃ jhāyinaṃ sātatikaṃ, sukhumaṃ diṭṭhivipassakaṃ; その不断禅者微細観察
Upādānakkhayārāmaṃ, āhu sappuriso itī’’ti. 尽滅を愉しむ者を 善人と言う」と。
出典: sn17.10
‘‘Idha, brāhmaṇa, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati, appamāṇacetaso tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti.「ここに婆羅門よ、比丘はを見て、愛しき志向せず、嫌な悪意をもたず、現前したまま住します。無量の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱慧解脱如実了知します。
出典: sn35.132
Rāgo, bhante, pamāṇakaraṇo, doso pamāṇakaraṇo, moho pamāṇakaraṇo. 尊者よ、は量れるもの(際限をもたらすもの)1)は量れるもの、は量れるものです。
Te khīṇāsavassa bhikkhuno pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṃ anuppādadhammā. 漏尽の比丘には、それらはじられ、断滅され、扇椰子の切り株のようにされ、非有にされ、将来に生起せざる性質です。
Yāvatā kho, bhante, appamāṇā cetovimuttiyo, akuppā tāsaṃ cetovimutti aggamakkhāyati. 尊者よ、無量心解脱の限りにおいて、揺るぎなき心解脱がそれらの最上と告げられます。
1)
:a: appamāṇā:無量
出典: sn41.7
Iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena [abyāpajjhena (sī. syā. kaṃ. pī.), abyābajjhena (?)] pharitvā viharati. かくして上・下・横に、全方向に、あまねく、すべてを含む世界に、慈しみを伴う、広大な、偉大なる、無量の、怨みなく、悪意なきをもって、行き渡らせて住します。
出典: sn41.7
Satisambojjhaṅgo iti ce me, āvuso, hoti, ‘appamāṇo’ti me hoti, ‘susamāraddho’ti me hoti, tiṭṭhantañca naṃ ‘tiṭṭhatī’ti pajānāmi. 友よ、もし『念覚支である』との(思いが)私にあるなら、『無量である』との(思いが)私にあり、『よく取り組まれた』との(思いが)私にあり、そして、それがとどまるとき『とどまる』と了知します。
出典: sn46.4