ユーザ用ツール

サイト用ツール


tathagata

文書の過去の版を表示しています。


tathāgata
如来諸如来[複数]

tathā:真理、真如、ありのままの真実 + āgata 来る、達する → 真如に達した(方)

ブッダの呼称のひとつです。

dn29 Pâsâdikasuttamパーサーディカ経参照。


‘‘Catunnaṃ kho, āvuso, satipaṭṭhānānaṃ abhāvitattā abahulīkatattā tathāgate parinibbute saddhammo na ciraṭṭhitiko hoti.「友よ、四つの念処修養されず、多修されたなかったゆえに、如来般涅槃したのち、正法は長く存続しないのです。
出典: sn47.22
‘‘Tatra kho, bhikkhave, ko viseso, ko adhippayāso [adhippāyo (sī.), adhippāyaso (syā. kaṃ. pī. ka.)], kiṃ nānākaraṇaṃ, tathāgatassa arahato sammāsambuddhassa paññāvimuttena bhikkhunā’’ti? 比丘たちよ、そのとき慧解脱した比丘と比べて阿羅漢正等覚者たる如来には何の卓越、何の特性、何の差異がありますか?」と。
出典: sn22.58
evameva kho, bhikkhave, tathāgato loke jāto loke saṃvaḍḍho lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenā’’ti. まさにそのように比丘たちよ、如来世間生まれ世間成長し、世間打ち勝って住し、世間により穢されません」と。
出典: sn22.94
Uppādā vā tathāgatānaṃ anuppādā vā tathāgatānaṃ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā. 諸如来生起があろうと諸如来生起がなかろうと、成立性、決定性、此縁性ある、その存続しています。
Taṃ tathāgato abhisambujjhati abhisameti. それを如来現等覚し、現観します。
出典: sn12.20
‘‘Abyākataṃ kho etaṃ, āvuso, bhagavatā .「友よ、これは世尊により明言されていません、
‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’’ti.如来は死後に存在する』とは。」
出典: sn16.12
Evameva kho, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ, ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suññatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaññamānesu na sussūsissanti na sotaṃ odahissanti na aññā cittaṃ upaṭṭhāpessanti na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maññissanti’’. 比丘たちよ、未来の時に比丘たちは、まさにそのようになるでしょう。かの如来によって語られたそれらの経、深遠で、意味も深遠であり、出世間の、空性に関連したそれらが説かれるとき、よく聞こうとせず、を傾けず、開悟現前させず1)、またそれらの把握されるべきもの、記憶されるべきものと思わないでしょう。
1)
aññā cittaṃを複合語とみました。
出典: sn20.7
‘puriso amaggakusalo’ti kho, tissa, puthujjanassetaṃ adhivacanaṃ. ティッサよ『巧者でない男』とは凡夫指示語です。
‘Puriso maggakusalo’ti kho, tissa, tathāgatassetaṃ adhivacanaṃ arahato sammāsambuddhassa. ティッサよ『巧者である男』とは阿羅漢正等覚者たる如来指示語です。
出典: sn22.84
‘‘Taṃ kiṃ maññasi, āvuso yamaka, rūpaṃ tathāgatoti samanupassasī’’ti?「友ヤマカよ、これをどう思いますか。如来見なしますか?」と。2)
2)
有身見参照。
出典: sn22.85
‘‘yo so, āvuso anurādha, tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto, taṃ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno paññāpeti .「友アヌラーダよ、かの最上者、最高者、最高の得達者である如来 —— 如来が、それを告知するならば、この四つのいずれかで告知するのですか、
‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā’’ti?如来は死後に存在する』、『如来は死後に存在しない』、『如来は死後に存在し、そして存在しない』、『如来は死後に存在するのでもなく、死後に存在しないのでもない』?」と。
出典: sn22.86
‘na kho, āvuso, bhagavā sukhaññeva vedanaṃ sandhāya sukhasmiṃ paññapeti. 『友よ、世尊は楽受だけを対象に、にあるものと告知するのではありません。 
Yattha yattha, āvuso, sukhaṃ upalabbhati, yahiṃ yahiṃ [yaṃ hiyaṃ hi sukhaṃ (sī. pī.), yahiṃ yahiṃ sukhaṃ (syā. kaṃ. ka.) ma. ni. 2.91], taṃ taṃ tathāgato sukhasmiṃ paññapetī’’’ti.  友よ、どこでを知り得るとしても、そこにおいて、如来はそれをにあるものと告知します』」と。 
出典: sn36.19
Acchariyaṃ, bhikkhave, tathāgatassa, abbhutaṃ, bhikkhave, tathāgatassa! 比丘たちよ、如来の稀有なことです。比丘たちよ、如来の未曾有なことです。
Evarūpepi nāma sāvakayuge parinibbute natthi tathāgatassa soko vā paridevo vā! このような一対の弟子が般涅槃したときでさえ、如来にはしみも悲嘆もないのです。
出典: sn47.14
Imesaṃ kho, bhikkhave, catunnaṃ iddhipādānaṃ bhāvitattā bahulīkatattā tathāgato ‘arahaṃ sammāsambuddho’ti vuccatī’’ti. 比丘たちよ、これら四神足の修習され、多修されることによって、如来阿羅漢正等覚者と呼ばれます」と。
出典: sn51.8
Tathāgatassa kho, ānanda, cattāro iddhipādā bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā. アーナンダよ、如来には四神足修養され、多修され、乗りこなされ、基礎とされ、遂行され、積み重ねられ、よく取り組まれています。
Ākaṅkhamāno, ānanda, tathāgato kappaṃ vā tiṭṭheyya kappāvasesaṃ vā’’ti. アーナンダよ、如来は、望むならば一、あるいは一余りもとどまることができるのです」と。
出典: sn51.10
tathagata.1766065648.txt.gz · 最終更新: by h1roemon