sn35.243
sn35.243『漏洩理経』Avassutapariyāyasuttaṃ
| Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ nigrodhārāme. | ある時、世尊は釈迦国のカピラヴァットゥのニグローダ樹園に住されていた。 |
| Tena kho pana samayena kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ navaṃ santhāgāraṃ [sandhāgāraṃ (ka.)] acirakāritaṃ hoti anajjhāvuṭṭhaṃ [anajjhāvutthaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena. | さてその頃、カピラヴァットゥの釈迦族には、まだ沙門や婆羅門、どの人も住んだことのない、作られたばかりの新しい公会堂があった。 |
| Atha kho kāpilavatthavā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; | さてカピラヴァットゥの釈迦族たちは世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. | 近づくと世尊に礼拝して一隅に座った。 |
| Ekamantaṃ nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṃ etadavocuṃ – | 一隅に座ったカピラヴァットゥの釈迦族たちは、世尊にこう言った。 |
| ‘‘idha, bhante, kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ navaṃ santhāgāraṃ acirakāritaṃ [acirakāritaṃ hoti (ka.)] anajjhāvuṭṭhaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena. | 「尊者よ、ここカピラヴァットゥの釈迦族には、まだ沙門や婆羅門、どの人も住んだことのない、作られたばかりの新しい公会堂があります。 |
| Taṃ, bhante, bhagavā paṭhamaṃ paribhuñjatu. | 尊者よ、世尊はそれを最初に受用して下さい。 |
| Bhagavatā paṭhamaṃ paribhuttaṃ pacchā kāpilavatthavā sakyā paribhuñjissanti. | 世尊によって最初に受用された後に、カピラヴァットゥの釈迦族たちは受用いたします。 |
| Tadassa kāpilavatthavānaṃ sakyānaṃ dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti. | それは長きにわたりカピラヴァットゥの釈迦族たちの恩恵と幸福になるでしょう」と。 |
| Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. | 世尊は、沈黙をもって同意された。 |
| Atha kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yena navaṃ santhāgāraṃ tenupasaṅkamiṃsu; | するとカピラヴァットゥの釈迦族たちは世尊の承認を知ると、座から起き上がり世尊に礼拝し、右回りの礼をして、新しい公会堂に近づいた。 |
| upasaṅkamitvā sabbasanthariṃ [sabbasanthariṃ santhataṃ (ka.)] santhāgāraṃ santharitvā āsanāni paññāpetvā udakamaṇikaṃ patiṭṭhāpetvā telappadīpaṃ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; | 近づくと、公会堂にすべての敷物を敷き、座処を用意し、水瓶を設置し、油灯を灯して世尊のもとに近づいた。 |
| upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavocuṃ – | 近づくと世尊にこう言った。 |
| ‘‘sabbasantharisanthataṃ [sabbasanthariṃ santhataṃ (sī. pī. ka.)], bhante, santhāgāraṃ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko patiṭṭhāpito, telappadīpo āropito. | 「尊者よ、公会堂には、すべての敷物が敷かれ、座処は用意され、水瓶は設置され、油灯は灯されました。 |
| Yassa dāni, bhante, bhagavā kālaṃ maññatī’’ti. | さあ尊者よ、世尊が適時と思われるときに(どうぞ)」と。 |
| Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṃ bhikkhusaṅghena yena navaṃ santhāgāraṃ tenupasaṅkami; | さて世尊は着衣して、鉢と衣を持って比丘僧伽と共に新しい公会堂へと近づかれた。 |
| upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā santhāgāraṃ pavisitvā majjhimaṃ thambhaṃ nissāya puratthābhimukho nisīdi. | 近づかれると、足を洗い、公会堂に入られ、中央の柱に寄られて、東に向かって座られた。 |
| Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā santhāgāraṃ pavisitvā pacchimaṃ bhittiṃ nissāya puratthābhimukho nisīdi bhagavantaṃyeva purakkhatvā. | 比丘僧伽もまた、足を洗い、公会堂に入ると、世尊を前にして、西の壁に寄り、東に向かって座った。 |
| Kāpilavatthavā sakyā pāde pakkhāletvā santhāgāraṃ pavisitvā puratthimaṃ bhittiṃ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṃsu bhagavantaṃyeva purakkhatvā. | カピラヴァットゥの釈迦族たちもまた、足を洗い、公会堂に入ると、世尊を前にして、東の壁に寄り、西に向かって座った。 |
| Atha kho bhagavā kāpilavatthave sakye bahudeva rattiṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uyyojesi – | さて世尊はカピラヴァットゥの釈迦族たちを、一晩、多くの法話により教示し受持させ鼓舞し欣喜させると、彼らを送り出された。 |
| ‘‘abhikkantā kho, gotamā, ratti. | 「ゴータマたちよ、夜も更けました。 |
| Yassa dāni kālaṃ maññathā’’ti. | さあ、適時と思われるときに(どうぞ)」と。 |
| ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato paṭissutvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkamiṃsu. | 「尊者よ、そのように」と、カピラヴァットゥの釈迦族たちは世尊に応えて、座から起き上がり、世尊に礼拝し、右回りの礼をして立ち去った。 |
| Atha kho bhagavā acirapakkantesu kāpilavatthavesu sakyesu āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ āmantesi – | さて世尊は、カピラバットゥの釈迦族たちが去ってまもなく、マハーモッガッラーナ尊者に呼びかけられた。 |
| ‘‘vigatathinamiddho kho, moggallāna, bhikkhusaṅgho. | 「モッガッラーナよ、比丘僧伽は惛沈・睡眠を離れています。 |
| Paṭibhātu taṃ, moggallāna, bhikkhūnaṃ dhammī kathā. | モッガッラーナよ、君は比丘たちへ法話を表しなさい。 |
| Piṭṭhi me āgilāyati; | 私の背中が痛み、 |
| tamahaṃ āyamissāmī’’ti. | 私はそれを伸ばします」と。 |
| ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavato paccassosi. | 「尊者よ、そのように」と、マハーモッガッラーナ尊者は世尊に応じた。 |
| Atha kho bhagavā catugguṇaṃ saṅghāṭiṃ paññapetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappesi, pāde pādaṃ accādhāya, sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā. | さて世尊は四重の大衣を敷くと、右脇腹を下にして足を足の上に置き、念じ正知して起立想を作意し、獅子臥をなされた。 |
| Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi – | そのときマハーモッガッラーナ尊者は比丘たちに呼びかけた。 |
| ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. | 「友よ、比丘たちよ」と。 |
| ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. | 「友よ」と、かの比丘たちはマハーモッガッラーナ尊者に応じた。 |
| Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – | マハーモッガッラーナ尊者はこう言った。 |
| ‘‘avassutapariyāyañca vo, āvuso, desessāmi, anavassutapariyāyañca. | 「友よ、私はあなたたちに漏洩者の理と、漏洩なき者の理を示します。 |
| Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; | それを聞き、よく作意して下さい。 |
| bhāsissāmī’’ti. | 私は語りましょう」と。 |
| ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. | 「友よ、そのように」と、その比丘たちはマハーモッガッラーナ尊者に応じた。 |
| Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – | マハーモッガッラーナ尊者はこう言った。 |
| ‘‘Kathaṃ, āvuso, avassuto hoti? | 「友よ、どのように漏洩者となるのか? |
| Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati viharati parittacetaso, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti …pe… | 友よ、ここに比丘は眼で色を見て、愛しき色に志向し、嫌な色に悪意をもち、身念が現前しないまま住します。小さい心の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱と慧解脱を如実に了知しません。 …中略… |
| jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… | 舌で味を味わって、 …中略… |
| manasā dhammaṃ viññāya piyarūpe dhamme adhimuccati, appiyarūpe dhamme byāpajjati, anupaṭṭhitakāyassati ca viharati parittacetaso, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. | 意で法を識って、愛しき法に志向し、嫌な法に悪意をもち、身念が現前しないまま住します。小さい心の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱と慧解脱を如実に了知しません。 |
| Ayaṃ vuccati, āvuso, bhikkhu avassuto cakkhuviññeyyesu rūpesu…pe… | 友よ、この比丘は眼で識られる諸色における漏洩者、 …中略… |
| avassuto jivhāviññeyyesu rasesu…pe… | 舌で識られる諸味における漏洩者、 …中略… |
| avassuto manoviññeyyesu dhammesu. | 意で識られる諸法における漏洩者と呼ばれます。 |
| Evaṃvihāriñcāvuso, bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati labhateva māro otāraṃ, labhati māro ārammaṇaṃ…pe… | そして友よ、このように住する比丘に、たとえ魔が眼から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得、魔は所縁も得ます。 …中略… |
| jivhāto cepi naṃ māro upasaṅkamati, labhateva [labhetha (ka.)] māro otāraṃ, labhati [labhetha (ka.)] māro ārammaṇaṃ…pe… | たとえ魔が舌から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得、魔は所縁も得ます。 …中略… |
| manato cepi naṃ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṃ, labhati māro ārammaṇaṃ. | たとえ魔が意から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得、魔は所縁も得ます。 |
| ‘‘Seyyathāpi, āvuso, naḷāgāraṃ vā tiṇāgāraṃ vā sukkhaṃ kolāpaṃ terovassikaṃ. | たとえば友よ、年月を経て乾燥し枯れた葦の家、あるいは草の家があります。 |
| Puratthimāya cepi naṃ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, labhetheva [labhetha (ka.)] aggi otāraṃ, labhetha aggi ārammaṇaṃ; | たとえ男が、東の方角から燃えた草の松明を持ってそれに近づいたとしても、火は付け入る隙を得、火は所縁も得ます。 |
| pacchimāya cepi naṃ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya…pe… | たとえ男が、西の方角から燃えた草の松明を持ってそれに近づいたとしても …中略… |
| uttarāya cepi naṃ disāya…pe… | たとえ男が、北の方角から …中略… |
| dakkhiṇāya cepi naṃ disāya…pe… | たとえ男が、南の方角から …中略… |
| heṭṭhimato cepi naṃ…pe… | たとえ男が、下の方から …中略… |
| uparimato cepi naṃ… | たとえ男が、上の方から … |
| yato kutoci cepi naṃ puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, labhetheva aggi otāraṃ labhetha aggi ārammaṇaṃ. | たとえ男が、どこからでも燃えた草の松明を持ってそれに近づいたとしても、火は付け入る隙を得、火は所縁も得ます。 |
| Evameva kho, āvuso, evaṃvihāriṃ bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṃ, labhati māro ārammaṇaṃ…pe… | まさにそのように友よ、このように住する比丘に、たとえ魔が眼から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得、魔は所縁も得ます。 …中略… |
| jivhāto cepi naṃ māro upasaṅkamati…pe… | たとえ魔が舌から彼に近づいたとしても、 …中略… |
| manato cepi naṃ māro upasaṅkamati, labhateva māro otāraṃ, labhati māro ārammaṇaṃ. | たとえ魔が意から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得、魔は所縁も得ます。 |
| Evaṃvihāriñcāvuso, bhikkhuṃ rūpā adhibhaṃsu, na bhikkhu rūpe adhibhosi; | また友よ、このように住するなら、諸色が比丘に打ち勝ち、比丘は諸色に打ち勝てません。 |
| saddā bhikkhuṃ adhibhaṃsu, na bhikkhu sadde adhibhosi; | 諸声が比丘に打ち勝ち、比丘は諸声に打ち勝てません。 |
| gandhā bhikkhuṃ adhibhaṃsu, na bhikkhu gandhe adhibhosi; | 諸香が比丘に打ち勝ち、比丘は諸香に打ち勝てません。 |
| rasā bhikkhuṃ adhibhaṃsu, na bhikkhu rase adhibhosi; | 諸味が比丘に打ち勝ち、比丘は諸味に打ち勝てません。 |
| phoṭṭhabbā bhikkhuṃ adhibhaṃsu, na bhikkhu phoṭṭhabbe adhibhosi; | 諸接触が比丘に打ち勝ち、比丘は諸接触に打ち勝てません。 |
| dhammā bhikkhuṃ adhibhaṃsu, na bhikkhu dhamme adhibhosi. | 諸法が比丘に打ち勝ち、比丘は諸法に打ち勝てません。 |
| Ayaṃ vuccatāvuso, bhikkhu rūpādhibhūto, saddādhibhūto, gandhādhibhūto, rasādhibhūto, phoṭṭhabbādhibhūto, dhammādhibhūto, adhibhūto, anadhibhū, [anadhibhūto (sī. syā. kaṃ. ka.)] adhibhaṃsu naṃ pāpakā akusalā dhammā saṃkilesikā ponobbhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇiyā. | 友よ、この比丘は、諸色に打ち負かされ、諸声に打ち負かされ、諸香に打ち負かされ、諸味に打ち負かされ、諸触に打ち負かされ、諸法に打ち負かされ、打ち負かされ打ち勝てない者と呼ばれます。汚染ある、再有へ導く、不安ある、苦の果報ある、将来に生・老・死ある悪しき不善諸法が彼に打ち勝ったのです。 |
| Evaṃ kho, āvuso, avassuto hoti. | 友よ、漏洩者はこのようです。 |
| ‘‘Kathañcāvuso, anavassuto hoti? | では友よ、漏洩なき者はどのようでしょうか? |
| Idhāvuso, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati appamāṇacetaso, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti…pe… | 友よ、ここに比丘は眼で色を見て、愛しき色に志向せず、嫌な色に悪意をもたず、身念が現前したまま住します。無量の心の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱と慧解脱を如実に了知します。 …中略… |
| jivhāya rasaṃ sāyitvā…pe… | 舌で味を味わって、 …中略… |
| manasā dhammaṃ viññāya piyarūpe dhamme nādhimuccati, appiyarūpe dhamme na byāpajjati, upaṭṭhitakāyassati ca viharati appamāṇacetaso, tañca cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. | 意で法を識って、愛しき法に志向せず、嫌な法に悪意をもたず、身念が現前したまま住します。無量の心の者は、そこで彼に生じた悪しき不善諸法が残りなく滅する、あの心解脱と慧解脱を如実に了知します。 |
| Ayaṃ vuccatāvuso, bhikkhu anavassuto cakkhuviññeyyesu rūpesu…pe… | 友よ、この比丘は眼で識られる諸色における漏洩なき者、 …中略… |
| anavassuto manoviññeyyesu dhammesu. | 意で識られる諸法における漏洩なき者と呼ばれます。 |
| Evaṃvihāriñcāvuso, bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṃ, na labhati māro ārammaṇaṃ…pe… | そして友よ、このように住する比丘に、たとえ魔が眼から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得ず、魔は所縁も得ません。 …中略… |
| jivhāto cepi naṃ māro upasaṅkamati…pe… | たとえ魔が舌から彼に近づいたとしても、 …中略… |
| manato cepi naṃ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṃ, na labhati māro ārammaṇaṃ. | たとえ魔が意から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得ず、魔は所縁も得ません。 |
| ‘‘Seyyathāpi, āvuso, kūṭāgāraṃ vā sālā vā bahalamattikā addāvalepanā. | たとえば友よ、湿った粘土を厚く塗った尖塔家屋や会堂があります。 |
| Puratthimāya cepi naṃ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, neva labhetha aggi otāraṃ, na labhetha aggi ārammaṇaṃ…pe… | たとえ男が、東の方角から燃えた草の松明を持ってそれに近づいたとしても、火は付け入る隙を得ず、火は所縁も得ません。 |
| pacchimāya cepi naṃ… | たとえ男が、西の方角から … |
| uttarāya cepi naṃ… | たとえ男が、北の方角から … |
| dakkhiṇāya cepi naṃ… | たとえ男が、南の方角から … |
| heṭṭhimato cepi naṃ… | たとえ男が、下の方から … |
| uparimato cepi naṃ… | たとえ男が、上の方から … |
| yato kutoci cepi naṃ puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya, neva labhetha aggi otāraṃ, na labhetha aggi ārammaṇaṃ. | たとえ男が、どこからでも燃えた草の松明を持ってそれに近づいたとしても、火は付け入る隙を得ず、火は所縁も得ません。 |
| Evameva kho, āvuso, evaṃvihāriṃ bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṃ, na labhati māro ārammaṇaṃ…pe… | まさにそのように友よ、このように住する比丘に、たとえ魔が眼から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得ず、魔は所縁も得ません。 …中略… |
| manato cepi naṃ māro upasaṅkamati, neva labhati māro otāraṃ, na labhati māro ārammaṇaṃ. | たとえ魔が意から彼に近づいたとしても、魔は付け入る隙を得ず、魔は所縁も得ません。 |
| Evaṃvihārī cāvuso, bhikkhu rūpe adhibhosi, na rūpā bhikkhuṃ adhibhaṃsu; | また友よ、このように住するなら、比丘が諸色に打ち勝ち、諸色は比丘に打ち勝てません。 |
| sadde bhikkhu adhibhosi, na saddā bhikkhuṃ adhibhaṃsu; | 比丘が諸声に打ち勝ち、諸声は比丘に打ち勝てません。 |
| gandhe bhikkhu adhibhosi, na gandhā bhikkhuṃ adhibhaṃsu; | 比丘が諸香に打ち勝ち、諸香は比丘に打ち勝てません。 |
| rase bhikkhu adhibhosi, na rasā bhikkhuṃ adhibhaṃsu; | 比丘が諸味に打ち勝ち、諸味は比丘に打ち勝てません。 |
| phoṭṭhabbe bhikkhu adhibhosi, na phoṭṭhabbā bhikkhuṃ adhibhaṃsu; | 比丘が諸接触に打ち勝ち、諸接触は比丘に打ち勝てません。 |
| dhamme bhikkhu adhibhosi, na dhammā bhikkhuṃ adhibhaṃsu. | 比丘が諸法に打ち勝ち、諸法は比丘に打ち勝てません。 |
| Ayaṃ vuccatāvuso, bhikkhu rūpādhibhū, saddādhibhū, gandhādhibhū, rasādhibhū, phoṭṭhabbādhibhū, dhammādhibhū, adhibhū, anadhibhūto [anadhibhūto kehici kilesehi (ka.)], adhibhosi te pāpake akusale dhamme saṃkilesike ponobbhavike sadare dukkhavipāke āyatiṃ jātijarāmaraṇiye. | 友よ、この比丘は、諸色に打ち勝ち、諸声に打ち勝ち、諸香に打ち勝ち、諸味に打ち勝ち、諸触に打ち勝ち、諸法に打ち勝ち、打ち勝ち打ち負かされない者と呼ばれます。彼は汚染ある、再有へ導く、不安ある、苦の果報ある、将来に生・老・死ある悪しき不善諸法に打ち勝ったのです。 |
| Evaṃ kho, āvuso, anavassuto hotī’’ti. | 友よ、漏洩なき者はこのようです」と。 |
| Atha kho bhagavā vuṭṭhahitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ āmantesi – | さて世尊は立ち上がられると、マハーモッガッラーナ尊者に呼びかけられた。 |
| ‘‘sādhu sādhu, moggallāna! | 「善きかな、善きかな。モッガッラーナよ。 |
| Sādhu kho tvaṃ, moggallāna, bhikkhūnaṃ avassutapariyāyañca anavassutapariyāyañca abhāsī’’ti. | 善きかなモッガッラーナよ、君は比丘たちへ漏洩の理と、漏洩なき理を語りました」と。 |
| Idamavoca āyasmā mahāmoggallāno. | マハーモッガッラーナ尊者はこう言った。 |
| Samanuñño satthā ahosi. | 師は承諾された。 |
| Attamanā te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa bhāsitaṃ abhinandunti. | 意に適ったその比丘たちは、マハーモッガッラーナ尊者の所説に歓喜したという。 |
sn35.243.txt · 最終更新: by h1roemon
