ユーザ用ツール

サイト用ツール


mn60_3

mn60(3) 『無戯論経(3)』 (むけろんきょう、 Apaṇṇakasuttaṃ、アパンナカ・スッタ)

 居士たちよ、このような論ある、このようなある、一部の沙門・婆羅門たちがいる、
衆生汚染のためにはなく、はない。
 なく、なく衆生汚染する。
 衆生清浄のためにはなく、はない。
 なく、なく衆生清浄となる。
 はなく、精進はなく、人の根気はなく、人の奮闘はない。

 あらゆる衆生、あらゆる生命、あらゆる存在、あらゆる自在なく、なく、精進なく、定め(さだめ)により出会い変わる本性あり、ただ六種の生まれのなかで苦楽体験する。』」と。
 居士たちよ、かの沙門・婆羅門たちには、正反対の論者である一部の沙門・婆羅門たちがいる。
 彼らはこう言う、
衆生汚染のためにがあり、がある。
 あって、あって衆生汚染する。
 衆生清浄のためにがあり、がある。
 あって、あって衆生清浄となる。
 があり、精進があり、人の根気があり、人の奮闘がある。
 あらゆる衆生、あらゆる生命、あらゆる存在、あらゆる自在なく、なく、精進なく、定め(さだめ)により出会い変わる本性あり、ただ六種の生まれのなかで苦楽体験するのではない。』」と。

 居士たちよ、これをどう思うだろうか。『いったいこれらの沙門・婆羅門たちは互いに、正反対の論者たちではないのか?』と。
 
「その通りです、尊者よ」と。
 
「そのうちで、居士たちよ、このような論者、このような見者であるかの沙門・婆羅門たち、
衆生汚染のためにはなく、はない。
 なく、なく衆生汚染する。
 衆生清浄のためにはなく、はない。
 なく、なく衆生清浄となる。
 はなく、精進はなく、人の根気はなく、人の奮闘はない。
 あらゆる衆生、あらゆる生命、あらゆる存在、あらゆる自在なく、なく、精進なく、定め(さだめ)により出会い変わる本性あり、ただ六種の生まれのなかで苦楽体験する。』という彼らにはこれが予期されるだろう。
 彼らは、およそこの身の善行為、語の善行為善行為
 これら三つの善法を回避して、およそこの身の悪行為、語の悪行為悪行為
 これら三つの不善諸法受持して転じるであろうこと。
 それはなぜか?
 なぜなら沙門・婆羅門でありながら彼らは、不善諸法危難、下卑、汚染を、諸法離欲における純化側面を見ないから。

 しかも存在するを『はない』という、彼のがあるなら、
 それは彼の邪見となる。
 しかも存在するを『はない』と彼が思惟するなら、
 それは彼の思惟となる。
 しかも存在するを『はない』というを彼が語るなら、
 それは彼のとなる。
 しかも存在するを『はない』と彼が説くなら、
 この者は、およそ有論者である、かの阿羅漢たち、彼らへ反論をなす。
 しかも存在するを『はない』と彼が他者に説得するなら、
 それは彼の非正法の説諭となる。
 しかもその非正法の説諭により、彼が自己をほめそやし他者を軽蔑するなら、
 かくして、これまでの彼の善戒じられ、悪戒現起し、

 そしてこの者は邪見者、思惟者、者、聖者たちの反対性ある者、非正法の説諭者、自己を称え他者を侮蔑する者となる。
 このように邪見縁りて、彼にはこれら複数の悪しき不善諸法生成する。
 
 居士たちよ、そのとき、識者は、かく熟慮する、
『もしがないなら、このように現存するこの人物は、身の崩壊より、自己を平穏になすだろう。
 もしがあるなら、このように現存するこの人物は、身の崩壊より死後に、苦界悪趣堕処地獄再生するだろう。
 しかし、よしんばがなく、かの現存する沙門、婆羅門たちの言葉真実だとしても、
 しかしその場合も、この現存する人物は現法において、識者たちにとって咎められるべき者、
 悪戒の人物、邪見の無論者である』と。
 もしがあるなら、このように現存するこの人物は、双方で不運をつかむ者となる、
 (すなわち)現法において識者たちにとって咎められるべきこと、そして身の崩壊より死後に、苦界悪趣堕処地獄再生すること。
 このように彼には、この議論の余地なが悪く成し遂げられ受持され、一方に行き渡りとどまり、善なる道理を空虚にする。
 そのうちで、居士たちよ、このような論者、このような見者であるかの沙門・婆羅門たち、
衆生汚染のためにがあり、がある。
 あって、あって衆生汚染する。
 衆生清浄のためにがあり、がある。
 あって、あって衆生清浄となる。
 があり、精進があり、人の根気があり、人の奮闘がある。
 あらゆる衆生、あらゆる生命、あらゆる存在、あらゆる自在なく、なく、精進なく、定め(さだめ)により出会い変わる本性あり、ただ六種の生まれのなかで苦楽体験するのではない。』という彼らにはこれが予期されるだろう。
 彼らは、およそこの身の悪行為、語の悪行為悪行為
 これら三つの不善諸法を回避して、およそこの身の善行為、語の善行為善行為
 これら三つの善法受持して転じるであろうこと。
 それはなぜか?
 なぜなら、沙門・婆羅門である彼らは、不善諸法危難、下卑、汚染を、諸法離欲における純化側面を見るから。

 しかも存在するを『がある』という、彼のがあるなら、
 それは彼の正見となる。
 しかも存在するを『がある』と彼が思惟するなら、
 それは彼の正思惟となる。
 しかも存在するを『がある』というを彼が語るなら、
 それは彼の正語となる。
 しかも存在するを『がある』と彼が説くなら、この者は、およそ有論者である、かの阿羅漢たち、彼らへ反論をなさない。
 しかも存在するを『がある』と彼が他者に説得するなら、
 それは彼の正法の説諭となる。
 しかもその正法の説諭により、彼が自己をほめそやさず他者も軽蔑しないなら、
 かくして、これまでの彼の悪戒じられ、善戒現起し、

 そしてこの者は正見者、正思惟者、正語者、聖者たちへ反対なき者、正法の説諭者、自己を称えることなき、他者を侮蔑しない者となる。
 このように正見縁りて、彼にはこれら複数の善法生成する。
 
 居士たちよ、そのとき、識者は、かく熟慮する、
『もしがあるなら、このように現存するこの人物は、身の崩壊より死後に、善趣である天界に再生するだろう。
 しかし、よしんばがなく、かの現存する沙門、婆羅門たちの言葉真実だとしても、
 しかしその場合も、この現存する人物は現法において、識者たちにとって称賛されるべき者、
 持戒の人物、正見の有論者である』と。
 もしがあるなら、このように現存するこの人物は、双方で幸運をつかむ者となる、
 (すなわち)現法において識者たちにとって称賛されるべきこと、そして身の崩壊より死後に、善趣である天界に再生すること。
 このように彼には、この議論の余地ながよく成し遂げられ受持され、双方に行き渡りとどまり、不善な道理を空虚にする。

‘‘Santi, gahapatayo, eke samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino .

‘natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya;
ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti.
Natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ visuddhiyā;
ahetū appaccayā sattā visujjhanti.
Natthi balaṃ, natthi vīriyaṃ [viriyaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)], natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo;
sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṃgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’ti.
Tesaṃyeva kho, gahapatayo, samaṇabrāhmaṇānaṃ eke samaṇabrāhmaṇā ujuvipaccanīkavādā.
Te evamāhaṃsu .
‘atthi hetu, atthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya;
sahetū sappaccayā sattā saṃkilissanti.
Atthi hetu, atthi paccayo sattānaṃ visuddhiyā;
sahetū sappaccayā sattā visujjhanti.
Atthi balaṃ, atthi vīriyaṃ, atthi purisathāmo, atthi purisaparakkamo;
na sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā [atthi purisaparakkamo, sabbe sattā… savasā sabalā savīriyā (syā. kaṃ. ka.)] niyatisaṃgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’ti.
Taṃ kiṃ maññatha, gahapatayo, nanume samaṇabrāhmaṇā aññamaññassa ujuvipaccanīkavādā’ti?

‘Evaṃ, bhante’.

‘‘Tatra, gahapatayo, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino .

‘natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya;
ahetū appaccayā sattā saṃkilissanti.
Natthi hetu, natthi paccayo sattānaṃ visuddhiyā;
ahetū appaccayā sattā visujjhanti.
Natthi balaṃ, natthi vīriyaṃ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo;
sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṃgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’ti tesametaṃ pāṭikaṅkhaṃ?

Yamidaṃ kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ .
ime tayo kusale dhamme abhinivajjetvā yamidaṃ kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ .
ime tayo akusale dhamme samādāya vattissanti.
Taṃ kissa hetu?
Na hi te bhonto samaṇabrāhmaṇā passanti akusalānaṃ dhammānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ vodānapakkhaṃ.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘natthi hetū’ tissa diṭṭhi hoti;
sāssa hoti micchādiṭṭhi.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘natthi hetū’ti saṅkappeti;
svāssa hoti micchāsaṅkappo.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘natthi hetū’ti vācaṃ bhāsati;
sāssa hoti micchāvācā.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘natthi hetū’ti āha;
ye te arahanto hetuvādā tesamayaṃ paccanīkaṃ karoti.

Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘natthi hetū’ti paraṃ saññāpeti;
sāssa hoti asaddhammasaññatti.
Tāya ca pana asaddhammasaññattiyā attānukkaṃseti, paraṃ vambheti.

Iti pubbeva kho panassa susīlyaṃ pahīnaṃ hoti, dussīlyaṃ paccupaṭṭhitaṃ .
ayañca micchādiṭṭhi micchāsaṅkappo micchāvācā ariyānaṃ paccanīkatā asaddhammasaññatti attānukkaṃsanā paravambhanā.
Evamassime aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti micchādiṭṭhipaccayā.

‘‘Tatra, gahapatayo, viññū puriso iti paṭisañcikkhati .
‘sace kho natthi hetu, evamayaṃ bhavaṃ purisapuggalo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sotthimattānaṃ karissati;
sace kho atthi hetu, evamayaṃ bhavaṃ purisapuggalo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjissati.
Kāmaṃ kho pana māhu hetu, hotu nesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ vacanaṃ;
atha ca panāyaṃ bhavaṃ purisapuggalo diṭṭheva dhamme viññūnaṃ gārayho .
dussīlo purisapuggalo micchādiṭṭhi ahetukavādo’ti.
Sace kho attheva hetu, evaṃ imassa bhoto purisapuggalassa ubhayattha kaliggaho .
yañca diṭṭheva dhamme viññūnaṃ gārayho, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjissati.

Evamassāyaṃ apaṇṇako dhammo dussamatto samādinno, ekaṃsaṃ pharitvā tiṭṭhati, riñcati kusalaṃ ṭhānaṃ.
‘‘Tatra, gahapatayo, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṃvādino evaṃdiṭṭhino .

‘atthi hetu, atthi paccayo sattānaṃ saṃkilesāya;
sahetū sappaccayā sattā saṃkilissanti.
Atthi hetu, atthi paccayo sattānaṃ visuddhiyā;
sahetū sappaccayā sattā visujjhanti.
Atthi balaṃ, atthi vīriyaṃ, atthi purisathāmo, atthi purisaparakkamo;
na sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṃgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṃ paṭisaṃvedentī’ti tesametaṃ pāṭikaṅkhaṃ?

Yamidaṃ kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ .
ime tayo akusale dhamme abhinivajjetvā yamidaṃ kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ .
ime tayo kusale dhamme samādāya vattissanti.
Taṃ kissa hetu?
Passanti hi te bhonto samaṇabrāhmaṇā akusalānaṃ dhammānaṃ ādīnavaṃ okāraṃ saṃkilesaṃ, kusalānaṃ dhammānaṃ nekkhamme ānisaṃsaṃ vodānapakkhaṃ.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘atthi hetū’ tissa diṭṭhi hoti;
sāssa hoti sammādiṭṭhi.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘atthi hetū’ti saṅkappeti;
svāssa hoti sammāsaṅkappo.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘atthi hetū’ti vācaṃ bhāsati;
sāssa hoti sammāvācā.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘atthi hetū’ti āha, ye te arahanto hetuvādā tesamayaṃ na paccanīkaṃ karoti.
Santaṃyeva kho pana hetuṃ ‘atthi hetū’ti paraṃ saññāpeti;
sāssa hoti saddhammasaññatti.
Tāya ca pana saddhammasaññattiyā nevattānukkaṃseti, na paraṃ vambheti.
Iti pubbeva kho panassa dussīlyaṃ pahīnaṃ hoti, susīlyaṃ paccupaṭṭhitaṃ .
ayañca sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā ariyānaṃ apaccanīkatā saddhammasaññatti anattukkaṃsanā aparavambhanā.

Evamassime aneke kusalā dhammā sambhavanti sammādiṭṭhipaccayā.

‘‘Tatra, gahapatayo, viññū puriso iti paṭisañcikkhati .
‘sace kho atthi hetu, evamayaṃ bhavaṃ purisapuggalo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissati.
Kāmaṃ kho pana māhu hetu, hotu nesaṃ bhavataṃ samaṇabrāhmaṇānaṃ saccaṃ vacanaṃ;
atha ca panāyaṃ bhavaṃ purisapuggalo diṭṭheva dhamme viññūnaṃ pāsaṃso .
sīlavā purisapuggalo sammādiṭṭhi hetuvādo’ti.
Sace kho atthi hetu, evaṃ imassa bhoto purisapuggalassa ubhayattha kaṭaggaho .
yañca diṭṭheva dhamme viññūnaṃ pāsaṃso, yañca kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjissati.
Evamassāyaṃ apaṇṇako dhammo susamatto samādinno, ubhayaṃsaṃ pharitvā tiṭṭhati, riñcati akusalaṃ ṭhānaṃ.

mn60_3.txt · 最終更新: by h1roemon