sn12.33
sn12.33『智事経』Ñāṇavatthusuttaṃ
| Sāvatthiyaṃ…pe… | サーヴァッティーにて。 …中略… |
| ‘‘catucattārīsaṃ vo, bhikkhave, ñāṇavatthūni desessāmi, taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; | 比丘たちよ、私は君たちへ四十四智事を示します。それを聞き、よく作意しなさい。 |
| bhāsissāmī’’ti. | 私は語ろう」と。 |
| ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. | 「尊者よ、そのように」と、比丘たちは世尊に応じた。 |
| Bhagavā etadavoca . | 世尊はこう言われた。 |
| ‘‘Katamāni [katamāni ca (syā. kaṃ. pī. ka.)], bhikkhave, catucattārīsaṃ ñāṇavatthūni? | 「それでは比丘たちよ、四十四智事とは何か? |
| Jarāmaraṇe ñāṇaṃ, jarāmaraṇasamudaye ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhe ñāṇaṃ, jarāmaraṇanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; | 老死における智、老死の集起における智、老死の滅における智、老死の滅に至る行道における智、 |
| jātiyā ñāṇaṃ, jātisamudaye ñāṇaṃ, jātinirodhe ñāṇaṃ, jātinirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; | 生における智、生の集起における智、生の滅における智、生の滅に至る行道における智、 |
| bhave ñāṇaṃ, bhavasamudaye ñāṇaṃ, bhavanirodhe ñāṇaṃ, bhavanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; | 有における智、有の集起における智、有の滅における智、有の滅に至る行道における智、 |
| upādāne ñāṇaṃ, upādānasamudaye ñāṇaṃ, upādānanirodhe ñāṇaṃ, upādānanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; | 取における智、取の集起における智、取の滅における智、取の滅に至る行道における智、 |
| taṇhāya ñāṇaṃ, taṇhāsamudaye ñāṇaṃ, taṇhānirodhe ñāṇaṃ, taṇhānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; | 渇愛における智、渇愛の集起における智、渇愛の滅における智、渇愛の滅に至る行道における智、 |
| vedanāya ñāṇaṃ, vedanāsamudaye ñāṇaṃ, vedanānirodhe ñāṇaṃ, vedanānirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ; | 受における智、受の集起における智、受の滅における智、受の滅に至る行道における智、 |
| phasse ñāṇaṃ…pe… | 触における智、 …中略… |
| saḷāyatane ñāṇaṃ… | 六処における智、 …中略… |
| nāmarūpe ñāṇaṃ… | 名色における智、 …中略… |
| viññāṇe ñāṇaṃ… | 識における智、 …中略… |
| saṅkhāresu ñāṇaṃ, saṅkhārasamudaye ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhe ñāṇaṃ, saṅkhāranirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṃ. | 行における智、行の集起における智、行の滅における智、行の滅に至る行道における智。 |
| Imāni vuccanti, bhikkhave, catucattārīsaṃ ñāṇavatthūni. | 比丘たちよ、これらが四十四智事と呼ばれる。 |
| ‘‘Katamañca, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ? | それでは比丘たちよ、老死とは何か? |
| Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṃ pāliccaṃ valittacatā āyuno saṃhāni indriyānaṃ paripāko, | それぞれの生類の、それぞれの種別における老い、老衰、歯の欠け、白髪、しわが寄ること、余命の減少、諸根の過熟。 |
| ayaṃ vuccati jarā. | これが老と呼ばれる。 |
| Yā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṃ maccu maraṇaṃ kālakiriyā khandhānaṃ bhedo kaḷevarassa nikkhepo. | それぞれの生類の、それぞれの種別における没、死没、崩壊、消失、死王、死、最期、諸蘊の崩壊、肉体の投棄。 |
| Idaṃ vuccati maraṇaṃ. | これが死と呼ばれる。 |
| Iti ayañca jarā, idañca maraṇaṃ; | かくしてこれが老で、これが死である。 |
| idaṃ vuccati, bhikkhave, jarāmaraṇaṃ. | 比丘たちよ、これが老死と呼ばれる。 |
| ‘‘Jātisamudayā jarāmaraṇasamudayo; | 生の集起ゆえに老死の集起があり、 |
| jātinirodhā jarāmaraṇanirodho; | 生の滅ゆえに老死の滅がある。 |
| ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo jarāmaraṇanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . | この八支聖道こそ老死の滅に至る行道である。すなわち、 |
| sammādiṭṭhi…pe… | 正見 …中略… |
| sammāsamādhi. | 正定である。 |
| ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ jarāmaraṇaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇasamudayaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhaṃ pajānāti, evaṃ jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṃ. | 比丘たちよ、聖弟子はこのように老死を了知し、このように老死の集起を了知し、このように老死の滅を了知し、このように老死の滅に至る行道を了知するゆえ、彼には法におけるこの智がある。 |
| So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgatena yaṃ neti. | 彼は、現に見られ、知られ、即時に達し、深入され、過去と未来にわたるこの法をもって、このことを導く —— |
| ‘‘Ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇasamudayaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇanirodhaṃ abbhaññaṃsu, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññaṃsu, sabbe te evameva abbhaññaṃsu, seyyathāpāhaṃ etarahi. | 『沙門、婆羅門の誰であれ、過去の時に老死を証知し、老死の集起を証知し、老死の滅を証知し、老死の滅に至る行道を証知した者たち。彼らも皆、まさに現在の私のように証知した。』 |
| ‘‘Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā jarāmaraṇaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇasamudayaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhaṃ abhijānissanti, jarāmaraṇanirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhijānissanti, sabbe te evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṃ etarahīti. | 『沙門、婆羅門の誰であれ、未来の時に老死を証知し、老死の集起を証知し、老死の滅を証知し、老死の滅に至る行道を証知するであろう者たち。彼らも皆、まさに現在の私のように証知するだろう』と。 |
| Idamassa anvaye ñāṇaṃ. | 彼には類推におけるこの智がある。 |
| ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni – dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca. | 比丘たちよ、聖弟子にはこの二つの智、『法における智』と『類推における智』が遍浄、清白になるゆえ、 |
| Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, | 比丘たちよ、この聖弟子は『正見を具えた』とも、『見を具えた』とも、『この正法に至った』とも、『この正法を見る』とも、 |
| sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipīti. | 『有学の智を備えた』とも、『有学の明を備えた』とも、『法の流れに到達した』とも、『貫通の智慧ある聖者』とも、『不死の門を打って立つ』とも呼ばれる。 |
| ‘‘Katamā ca, bhikkhave, jāti…pe… | それでは比丘たちよ、生とは何か? …中略… |
| katamo ca, bhikkhave, bhavo… | それでは比丘たちよ、有とは何か?… |
| katamañca, bhikkhave, upādānaṃ… | それでは比丘たちよ、取とは何か?… |
| katamā ca, bhikkhave taṇhā… | それでは比丘たちよ、渇愛とは何か?… |
| katamā ca, bhikkhave, vedanā… | それでは比丘たちよ、受とは何か?… |
| katamo ca, bhikkhave, phasso… | それでは比丘たちよ、触とは何か?… |
| katamañca, bhikkhave, saḷāyatanaṃ… | それでは比丘たちよ、六処とは何か?… |
| katamañca, bhikkhave, nāmarūpaṃ … | それでは比丘たちよ、名色とは何か?… |
| katamañca, bhikkhave, viññāṇaṃ… | それでは比丘たちよ、識とは何か?… |
| katame ca, bhikkhave, saṅkhārā? | それでは比丘たちよ、行とは何か? |
| Tayome, bhikkhave, saṅkhārā . | 比丘たちよ、これら三種の行、 |
| kāyasaṅkhāro, vacīsaṅkhāro, cittasaṅkhāroti. | 身行、語行、心行。 |
| Ime vuccanti, bhikkhave, saṅkhārā. | 比丘たちよ、これらが行と呼ばれる。 |
| ‘‘Avijjāsamudayā saṅkhārasamudayo; | 無明の集起ゆえに行の集起があり、 |
| avijjānirodhā saṅkhāranirodho; | 無明の滅ゆえに行の滅がある。 |
| ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅkhāranirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṃ . | この八支聖道こそ行の滅に至る行道である。すなわち、 |
| sammādiṭṭhi…pe… | 正見 …中略… |
| sammāsamādhi. | 正定である。 |
| ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṃ saṅkhāre pajānāti, evaṃ saṅkhārasamudayaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhaṃ pajānāti, evaṃ saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ pajānāti, idamassa dhamme ñāṇaṃ. | 比丘たちよ、聖弟子はこのように行を了知し、このように行の集起を了知し、このように行の滅を了知し、このように行の滅に至る行道を了知するゆえ、彼には法におけるこの智がある。 |
| So iminā dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgatena yaṃ neti. | 彼は、現に見られ、知られ、即時に達し、深入され、過去と未来にわたるこの法をもって、このことを導く —— |
| ‘‘Ye kho keci atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abbhaññaṃsu, saṅkhārasamudayaṃ abbhaññaṃsu, saṅkhāranirodhaṃ abbhaññaṃsu, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abbhaññaṃsu, sabbe te evameva abbhaññaṃsu, seyyathāpāhaṃ etarahi. | 『沙門、婆羅門の誰であれ、過去の時に行を証知し、行の集起を証知し、行の滅を証知し、行の滅に至る行道を証知した者たち。彼らも皆、まさに現在の私のように証知した。 |
| ‘‘Yepi hi keci anāgatamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā saṅkhāre abhijānissanti, saṅkhārasamudayaṃ abhijānissanti, saṅkhāranirodhaṃ abhijānissanti, saṅkhāranirodhagāminiṃ paṭipadaṃ abhijānissanti, sabbe te evameva abhijānissanti, seyyathāpāhaṃ etarahi. | 沙門、婆羅門の誰であれ、未来の時に行を証知し、行の集起を証知し、行の滅を証知し、行の滅に至る行道を証知するであろう者たち。彼らも皆、まさに現在の私のように証知するだろう』と。 |
| Idamassa anvaye ñāṇaṃ. | 彼には類推におけるこの智がある。 |
| ‘‘Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa imāni dve ñāṇāni parisuddhāni honti pariyodātāni – dhamme ñāṇañca anvaye ñāṇañca. | 比丘たちよ、聖弟子にはこの二つの智、『法における智』と『類推における智』が遍浄、清白になるゆえ、 |
| Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako diṭṭhisampanno itipi, dassanasampanno itipi, āgato imaṃ saddhammaṃ itipi, passati imaṃ saddhammaṃ itipi, | 比丘たちよ、この聖弟子は『正見を具えた』とも、『見を具えた』とも、『この正法に至った』とも、『この正法を見る』とも、 |
| sekkhena ñāṇena samannāgato itipi, sekkhāya vijjāya samannāgato itipi, dhammasotaṃ samāpanno itipi, ariyo nibbedhikapañño itipi, amatadvāraṃ āhacca tiṭṭhati itipī’’ti. | 『有学の智を備えた』とも、『有学の明を備えた』とも、『法の流れに到達した』とも、『貫通の智慧ある聖者』とも、『不死の門を打って立つ』とも呼ばれる」と。 |
sn12.33.txt · 最終更新: by h1roemon
