ユーザ用ツール

サイト用ツール


vuddhi

文書の過去の版を表示しています。


vuddhi (buddhi※異体)vuḍḍhivaḍḍhivaḍḍhativaḍḍhitasaṃvaḍḍha
増す、増やす増えた
成長成長する成長した成長した
繁栄繁栄する繁栄した

:d: 増長, 増大, 繁栄 increase; growth; prosperity


hāni:衰退の対義語であり、頻出語です。
saṃvaḍḍhaも成長以外のよい訳語が見つからないので、同じ訳語としておきます。

類語 virūhati:繁茂


Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho tadāhāro tadupādāno vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya. こうして比丘たちよ、その幼樹はそれをとし、それをとして成長繁茂繁栄至るでしょう。
出典: sn12.57
Yattha patiṭṭhitaṃ viññāṇaṃ virūḷhaṃ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti. 確立繁茂したところ、そこに名色来入があります。
Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṃ vuddhi. 名色来入があるところ、そこに成長があります。
出典: sn12.64
Tadassa nagaraṃ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṃ ākiṇṇamanussaṃ vuddhivepullappattaṃ. 後になってその都市は富み、かつ栄え、人々が多く、人で溢れ、成長繁栄に至ります。
出典: sn12.65
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ samaṇā vā brāhmaṇā vā yaṃ loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ taṃ niccato addakkhuṃ sukhato addakkhuṃ attato addakkhuṃ ārogyato addakkhuṃ khemato addakkhuṃ. 比丘たちよ、およそ過去の時に沙門、婆羅門の誰であれ、世間での愛しきもの快いもの、それを常住と見、と見、と見、無と見、安穏と見た者たち。
Te taṇhaṃ vaḍḍhesuṃ. 彼らは渇愛やしました。
出典: sn12.66
Vuddhi hesā, susima, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiñca [āyatiṃ (syā. kaṃ.)] saṃvaraṃ āpajjatī’’ti. なぜならスシマよ、聖者では、過ち過ちと認めてに則り懺悔し、将来の防護に至ること、これが成長だから」と。
出典: sn12.70
Evaṃ dīgharattaṃ vo, bhikkhave, dukkhaṃ paccanubhūtaṃ tibbaṃ paccanubhūtaṃ byasanaṃ paccanubhūtaṃ, kaṭasī [kaṭasi (sī. pī. ka.) kaṭā chavā sayanti etthāti kaṭasī] vaḍḍhitā. このように長きにわたり比丘たちよ、君たちにより経験され、激烈が経験され、災難が経験され、墓がえたのです。
出典: sn15.1
‘‘Yassa kassaci, bhante, saddhā atthi kusalesu dhammesu, hirī atthi kusalesu dhammesu, ottappaṃ atthi kusalesu dhammesu, vīriyaṃ atthi kusalesu dhammesu, 尊者よ、およそ誰であれ善法ある、善法ある、善法ある、善法精進ある、
paññā atthi kusalesu dhammesu, tassa yā ratti vā divaso vā āgacchati, vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihāni. 善法に智慧ある者、彼には昼夜が来るたび、善法衰退でなく成長だけが予期されます。
出典: sn16.7
Imāni cassu, bhikkhave, pañca bījajātāni akhaṇḍāni apūtikāni avātātapahatāni sārādāni [sārādāyīni (katthaci)] sukhasayitāni, pathavī [paṭhavī (sī. syā. kaṃ. pī.)] ca nāssa, āpo ca nāssa; しかし比丘たちよ、これら五種類の、欠けなき、腐敗なき、風や熱に害されてない、中身の詰まった種が安置されていても、もなくもないならば、
api numāni [api nu imāni (sī. pī.)], bhikkhave, pañca bījajātāni vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyyu’’nti? 比丘たちよ、いったいこれら五種類の種は成長繁茂繁栄至りますか?」と。
出典: sn22.54
evameva kho, bhikkhave, tathāgato loke jāto loke saṃvaḍḍho lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenā’’ti. まさにそのように比丘たちよ、如来世間生まれ世間成長し、世間打ち勝って住し、世間により穢されません」と。
出典: sn22.94
‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā; 彼には色彩から生成したさまざまな
Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati; 羨望困りごとがおき 彼のは損なわれる
Evaṃ ācinato dukkhaṃ, ārā nibbānamuccati. このように集積する者には 涅槃は遠い(と)言われる
出典: sn35.95
‘‘Pañcahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamānā ariyasāvikā ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati sārādāyinī ca hoti varādāyinī ca kāyassa.「比丘たちよ、五つの成長によって成長する聖女弟子なる成長によって成長し、の真髄を得る者、すぐれたものを得る者になります。
出典: sn37.34

sn55.25:「たとえばマハーナーマよ、切り株が絶やされてない田・悪地に、欠けて腐敗し、熱風にされ発芽不能の種子が下手にまかれて、そして天は正しく水を続けて与えないとしよう。いったいそれらの種子は成長繁茂発達に至るだろうか?」と。

vuddhi.1760447321.txt.gz · 最終更新: by h1roemon